میشل فوکو (قسمت آخر)

از نگاه فوکو روابط قدرت و دانش است که انسانها را به عنوان سوژه، عینیت و موضوعیت می‏‌بخشند و به صورت موضوعات دانش در می‏آورند. با این شاهکار در...

Monday, November 10, 2025

قدرت و دانش (1)

میشل فوکو, متفکر معاصر فرانسوى در حوزه هاى گوناگون علوم اجتماعى به تفکر و اندیشه پرداخته است. حرکت فکرى او تحول مهمى در علوم اجتماعى ایجاد کرده...

Monday, November 10, 2025

میشل فوکو (قسمت اوّل)

پرداختن به فوکو، بعنوان متفکری که منتقد مدرنیته و فرهنگ مدرن بمعنای ظهور تاریخی آن در یک دوره و شکل خاصی (شکل کنونی)، نباید ما را تا سر حد ستایش...

Sunday, November 9, 2025

نقاط آسیب پذیر پژوهش تبارشناختی

از آنجا که موضوع‌های ویژه‌ای در دنیای تعلیم و تربیت هستند که با روش تبارشناسی هماهنگ‌ترند و با توجه به اهمیت هماهنگی موضوع و روش، این بخش به...

Saturday, October 26, 2019

تبارشناسی و دغدغه واقع گرایی

جستجوی تبار، یکی از ویژگیهای اساسی روشی رویکرد تبارشناختی است و نمونه های بسیار از آن را در آثار فوکو می توان یافت.

Saturday, October 26, 2019

زمینه تاریخی تبارشناختی

راهبرد توجه به زمینه تاریخی، معطوف به بسط موضوع پژوهش در طول تاریخ و تاریخی ساختن شکل مطالعه آن است.

Saturday, October 26, 2019

فرضیه پژوهشی تبارشناختی

فرضیه پژوهشی پشتیبان فعالیت تربیتی یا ادعای نظری موجود در موضوع، همبسته با قدرت فرض می شود و بنابراین متهم به هم دستی با جریان سلطه میشود.

Saturday, October 26, 2019

قدرت در عرصه تعلیم و تربیت

ابتنای روابط بر تبادل قدرت در دیدگاه فوکو موجب می شود تا همه روابط موجود در عرصه تعلیم و تربیت را آغشته به تبادل قدرت و مشکوک به روابط سلطه آمیز...

Saturday, October 26, 2019

رویکرد تبارشناسی در تعلیم و تربیت

ملاحظه پیش فرض‌های تبارشناسی و در نظر گرفتن تعلیم و تربیت در مقام عرصه‌‌ای اجتماعی فرهنگی، واقعیت‌های ویژه‌ای را برای پژوهشگر تربیتی برجسته می...

Saturday, October 26, 2019

قدرت و کنش‌های انسانی

با وجود پذیرش مفهوم قدرت در مقام مولفه محوری تبیین، نباید انتظار داشت که همه تبیین‌های خرد نیز از همین الگو پیروی کنند.

Saturday, October 26, 2019

ویژگیهای تبارشناسی فوکویی

دیدگاه رایج در تبیین عمل گرایانه، نگرش هدف وسیله ای است که در آن، علائق عمل گرایانه به جای هدف، و شواهد به جای وسیله می نشینند.

Saturday, October 26, 2019

خویشتن از هم گسیخته

در کتاب خویشتن از هم گسیخته با تحلیل وجود گرایانه این حالت بیماران، آن را نیز به حیات آنان مربوط می سازد. به اعتقاد لینگ، حتی در این حالت نیز...

Saturday, October 26, 2019

تبارشناسی‌های فوکو در اسناد تاریخی

برخی از مواضع فوکو نیز بطور ضمنی حاکی از در نظر گرفتن حالتی اولیه برای بدن اند. باتلر با اشاره به این نگاه حداقلی فوکو به بدن، آن را با موضع...

Saturday, October 26, 2019

واقع گرایی سازه گرا

نگاه کالینگوود به تاریخ در نهایت نگاهی ذهنی است و جهت عینی آن در جریان بازسازی اندیشه و بر پایه ماهیت دو گانه اندیشه به ظهور می رسد.

Wednesday, October 23, 2019

نقد رویکرد تبارشناختی

دیدگاه واقع گرای سازه گرا، در حد واسط دیدگاه‌های سنتی و مابعداثبات گرا به تاریخ قرار می گیرد و در عین توجه به واقعیت تاریخ و اسناد تاریخی، سازه...

Wednesday, October 23, 2019

تصادفی بودن ادراکات

واقع گرایی سازه گرا را میتوان در تقابل با دو موضع واقع گرایی خام و سازه گرایی خام، و قرار گرفتن در موضعی میانه تبیین کرد.

Wednesday, October 23, 2019

ویژگی ابداعی بودن علم

تناظر علم با نیازهای آدمی، از مداخله و مشارکت عالم در جریان علم ورزی سخن می گوید، زیرا توجه دانشمند به نیازهایش، سبب می شود تا وی با علم، برخوردی...

Wednesday, October 23, 2019

تبارشناسی در بوته نقد

نقد از موضع معرفت شناختی به معنای پرسش از نسبت میان تبیین‌های فوکو و واقعیت است.

Wednesday, October 23, 2019

هرمنوتیک در نگاه تبارشناس

تبارشناسی عمق را بازیچه میداند و به جای جستجوی آن، به سطح وقایع و جزئیات کوچک می پردازد.

Wednesday, October 23, 2019

تحلیل هرمنوتیکی تبارشناسی

نوعی هرمنوتیک را باور دارد که معتقد است نشانه ها به سادگی بر مدلولها دلالت ندارند؛ آنها تأویل های تو در تویی هستند که خود نیازمند تفسیر و تاویلند.

Wednesday, October 23, 2019