آخرین بلعنده جهان

اَبَرسیاه‌چاله، یک هیولای هول‌انگیز است و با گرانش قدرتمندش (در مقیاسی چندین میلیون برابر خورشید)، تبدیل به نیرویی ترسناک در داستان‌های علمی...

Saturday, March 12, 2016

اسرار سیاه‌چاله‌ها

در داستان‌های علمی - تخیلی، سیاه‌چاله به شکل حفره‌ای بلعنده تصویر شده که در گوشه‌های پنهان فضا زندگی می‌‌کند و هر چیزی را که سر راهش قرار بگیرد،...

Saturday, March 12, 2016

آزمایشگاه كیهان

شاید تعجب آور باشد كه چگونه بزرگ‌ترین آزمایشگاه ذرات بنیادی جهان كه با ریزترین اجزای عالم قابل شناخت ما سروكار دارد، قرار است پاسخ‌هایی برای...

Saturday, March 12, 2016

فیزیك در سرن

از حدود سده‌ی دهم هجری/هفدهم میلادی، یعنی از آغاز شكل‌گیری علم جدید تاكنون انجام آزمایش علمی در روش علمی اهمیت ویژه‌ای داشته است. مثلاً در فیزیك...

Saturday, March 12, 2016

شهاب سنگ زنجان كجاست؟

در این نوشتار نگاهی خواهیم انداخت به داستان شهاب سنگ‌ها در ایران و مطالعات مرتبطی كه در این باره در جریان است. در ادامه‌ی این مقاله، فهرست تأیید...

Saturday, March 12, 2016

خورشید تبرئه شد

از گذشته‌ی دور ثبت و بررسی تعداد، شكل و تحول لكه‌های خورشیدی ابزاری مهم برای مطالعه‌ی لایه های سطحی و زیرسطحی خورشید، پایش آب و هوای فضایی و...

Saturday, March 12, 2016

مدل‌های غیربطلمیوسی شمس‌الدین خفری در اواخر دوره‌ی اسلامی

در سه دهه‌ی گذشته، مورخان نجوم دوره‌ی اسلامی با تلاش فراوان اطلاعاتی درباره‌ی سنت گسترده‌ای در نجوم دوره‌ی اسلامی عرضه کرده‌اند که به نقد میراث...

Saturday, March 12, 2016

رساله‌ی تشریح الآلات فی شأن الإمتحانات

سید محمد بن محمد حسینی مشهور به سید منجم از منجمان قرن نهم هجری و متولد لاهیجان بود. او از رکن‌الدین آملی به عنوان استاد خود یاد کرده است. در...

Saturday, March 12, 2016

علوم ایرانی، علوم عربی یا علوم دوره‌ی اسلامی؟

آنچه عموماً «میراث علمی دوره‌ی اسلامی» خوانده می‌شود بی‌گمان با یکی از دوره‌ی درخشان شکوفایی و پویایی علمی در تاریخ تمدن بشری مرتبط است. محدوده‌ی...

Saturday, March 12, 2016

دو زیج فارسی

در این مقاله، از میان نسخه‌های خطی شرقی کتابخانه‌ی دانشگاه لیدن هلند، به دو زیج در مجموعه‌ی شماره‌ی 523 خواهیم پرداخت. زیج اول روایت فارسی مقاله‌ی...

Saturday, March 12, 2016

ترتیب و توالی سال‌های عادی و کبیسه

بعد از تصویب «قانون تبدیل بروج به ماه‌های فارسی از نوروز 1304 شمسی» در جلسه‌ی 148 دوره‌ی پنجم مجلس شورای ملی ایران در تاریخ سه‌شنبه شب 11 فروردین...

Saturday, March 12, 2016

پزشكان بیمارستان‌های آل بویه

از پزشكان دوران آل بویه كه در امر بیمارستان سازی خدمات بسزایی به مردم روزگار خود نموده و به عنوان متصدی و متولی بیمارستان‌های معروف آن دوران...

Thursday, March 10, 2016

بیمارستان‌ها و درمان‌گاه‌ها در دوران آل بویه

در دورانی كه سامانیان با بازماندگان صفاری در ری و سیستان و با علویان و دولت اطروش و پسرانش در طبرستان و با قدرت نوظهور تركان در خوارزم و ماوراءالنهر...

Thursday, March 10, 2016

پزشكانِ دوران آل بویه

پس از روی كار آمدن نخستین حكومت ایرانی در ایران پیش از اسلام و نیمه مستقل گشتن حكومت‌های ایرانی از مركز خلافت عباسیان، به تدریج دربارهای ایرانی...

Thursday, March 10, 2016

بیمارستان و پزشكی در ایران پس از اسلام تا روی كار آمدن آل بویه

تأسیس بیمارستان در ایران پس از اسلام امری شایع بود، با این همه آگاهی ما از نخستین بیمارستان‌های این دوران اندك و تعیین موقعیت و تاریخ تأسیس و...

Wednesday, March 9, 2016

آموزش پزشكی در عهد اسلامی

بیمارستان‌های دوران اسلامی تنها وظیفه‌ی درمانگری بیماران را نداشتند بلكه به نوعی مركز آموزشی-درمانی بودند. تدریس در بیمارستان‌های اسلامی به تقلید...

Wednesday, March 9, 2016

داروخانه‌ها در بیمارستان‌های دوره‌ی اولیه اسلامی

از صدر اسلام تا حمله‌ی مغول غیر از بخش‌های مختلف بیمارستان‌ها برای بیماران مختلف و رئیس بیمارستان و رؤسای قسمت‌ها و اطباء در اغلب بیمارستان‌ها...

Wednesday, March 9, 2016

وضعیت طب و طبابت در دوره‌ی عباسیان

پس از تسلط اعراب بر ایران، یك دوره‌ی فترت پزشكی در این كشور به وجود آمد. در این دوره یعنی تا زمانی كه بنی امیه دمشق را به عنوان پایتخت خود انتخاب...

Wednesday, March 9, 2016

بیمارستان‌های دوران اسلامی (در عصر عباسیان)

دارالخلافه‌ی مسلمین كه در آن دانشمندان و اطبای متبحر و مختلفی از سرزمین‌های اطراف، به ویژه ایران مشغول به كار بوده و در تدوین، ترجمه و درمانگری...

Wednesday, March 9, 2016

نخستین بیمارستان در عالم اسلامی

جهان ایرانی و پزشكان متبحر آن خدمت خود را به دنیای اسلام تنها محدود و منحصر به ترجمه‌ی برخی كتب طبی از زبان‌های بیگانه و ایرانی به عربی ننمود،...

Tuesday, March 8, 2016