سرچشمه ی علم

چراغ علم، نخستین بار قریب ده هزار سال پیش یا زودتر در خاورمیانه سوسو زد، هنگامی که انسان شروع به گردآوری دانستنی ها کرد. او این کار را اساساً...

Tuesday, September 10, 2013

تاریخ علم و ضرورت های آن

تاریخ خود یک علم است و همانند هر علمی ویژگیهای خاص خود را دارد. شاید مهمترین این ویژگیها آن باشد که « تاریخ علم» از سویی با تمام « تاریخ» بطور...

Tuesday, September 10, 2013

از جادو به علم

علم، خود را یک ماجرای اندیشورانه کلان نشان داده است؛ ماجرایی که شرکت در آن، تخیلی خلاقانه می خواهد؛ و هسته سختی از مدارک مشاهده ای، که با نظمی...

Tuesday, September 10, 2013

علم زاییده هنر

بزرگ ترین آفرینش ریاضی قرن هفدهم، قرنی که در آن علم انگیزه ای قوی برای خلاقیت ریاضی را ایجاد کرده بود، از نقاشی الهام گرفت. نقاشان در روند اشاعه...

Tuesday, September 10, 2013

داستان تلخ پیشخدمت کلیسا

دنیا، کتابی است که احساس جاودانی در آن اندیشه هایش را نوشته است؛ معبدی است جاندار که او در آن با پیکرهایی زیبا نقش خود را کشیده و تمامی این پهنه...

Tuesday, September 10, 2013

هماهنگی دنیا

چگونه می سازند و بر می اندازند و توافق مفروض و مرصود را تدبیری می جویند، چگونه گنبد آسمان را با مرکوز و خارج المرکز، کشیده شده بر حاصل و تدویر...

Tuesday, September 10, 2013

تجدید روح ریاضی

جرونیمو کاردان از چهره های جذاب و تأثیر گذار عهد رنسانس است که کمتر از او یاد می شود. او در کتاب زندگی من (1)، اثری که با زندگی نامه چلینی (2)...

Tuesday, September 10, 2013

پایان هولناک ریاضیدانان

سقراط: آیا ما بر آن ایم که همه چیزها و خلاصه آنچه « کل جهان» نامیده می شود، تحت فرمان تصادف خالی از عقل قرار دارد، یا، چنان که پیشینیان گفته...

Tuesday, September 10, 2013

دست ریاضیات و آستین کلیسا

تاجری دنیا دیده از اهالی اسکندریه که در قرن ششم می زیست، چنین نوشت که زمین تخت است و بخش مسکون آن به شکل مستطیلی است که درازایش دو برابر پهنایش...

Tuesday, September 10, 2013

مکانیک های نابغه

دیر هنگام است، و ستاره شناس در بلندای تنهایی خویش می پوید ظلمات را و می بیند از دور دست دنیاهایی را که به جزایر دورافتاده شکوهمند می مانند، ستاره...

Tuesday, September 10, 2013

تولد روح ریاضی

حکایت کرده اند که طالس روزی حین گردش شامگاهی آن چنان غرق در نظاره ستارگان بود که در جوی آبی افتاد. زنی که با او بود زبان به تمسخر گشود که چگونه...

Tuesday, September 10, 2013

اصول اقلیدس

در دوره ای نسبتاً کوتاه، اندیشمندان بزرگی چون طالس، فیثاغورس، ائودوکسوس، اقلیدس و آپولونیوس (1) حجم چشمگیری ریاضیات درجه اول پدید آوردند. شهرت...

Tuesday, September 10, 2013

حساب سرانگشتی

گهواره نوع بشر و نیز فرهنگ غرب، خاور نزدیک است. هنگامی که ماجراجویان این زادگاه را ترک کردند تا دشت های اروپا را درنوردند، خویشاوندانشان همان...

Tuesday, September 10, 2013

گوهر راستین عقلانیّت

ای پسران جنگ و تجارت، گام های گستاختان را پس بکشید. وگرنه پاهایتان میعادگاه الهگان را می آلاید! و شما نیز، ای شیاطین کلیسا و قانون با انگشت های...

Tuesday, September 10, 2013

ریاضیات و جهان امروز ما

اکنون که همه این مطالعات به نقطه اتصال و ارتباط با یکدیگر می رسند و در پیوستگی متقابلشان مطمح نظر قرار می گیرند، به نظر من، در این صورت، و فقط...

Tuesday, September 10, 2013

در جستجوی دقّت منطقی

در حالی که اویلر و دیگر ریاضیدانان اروپای کنتینانتال همه‌ ی علاقه و تلاش خود را روی آنالیز متمرکز ساخته و در این زمینه، بدون آن که توجه چندانی...

Monday, September 9, 2013

نمادگرایی منطقی در ریاضیّات

نیوتن و لایب نیتس را نمی توان نخستین کسانی به شمار آورد که در زمینه های مشتق گیری، انتگرال گیری و رابطه ی معکوس بین آن ها، و همچنین در زمینه...

Monday, September 9, 2013

دو رقیب آشتی ناپذیر

نخست نیوتن، در فاصله ی سال های 1665 تا 1666، و پس از آن گوتفرید ویلهلم لایب نیتس، در فاصله ی سال های 1672 تا 1676، هر یک جداگانه و بدون آگاهی...

Monday, September 9, 2013

انقلاب در ریاضیّات

بذر انقلاب ریاضیات، در واقع در دوره ی نوزایی ریاضیات افشانده شده بود. جر، که از کشورهای عربی (1) به اروپا راه یافته و پدیده ای به اندازه ی کافی...

Monday, September 9, 2013

نوزایی ریاضیّات

از به هم آمیختن برایندهای کنش و واکنش های قرون وسطا با تازه ترین و کهن ترین اندیشه ها، ترکیبی شکل گرفت که با عنوان نوزایی ریاضیات (1) شناخته...

Monday, September 9, 2013