نامه به آقای رئیس جمهور

آقا، نتایج پاره ای از آزمایشهای جدید ا. فِرمی و ل. زیلارد، که به صورت دستنویس در اختیارم گذاشته اند، مرا بر آن می دارد که فکر کنم عنصر اورانیوم...

Tuesday, August 21, 2012

اینشتین علیه هیتلر

درباره ی نقش آلبرت اینشتین و دانشمندان پناهنده ی دیگر در تصمیماتی که به ساختن بمب اتمی منجر شد، غالباً پرسشهایی مطرح می شود. چگونه این دانشمندان...

Tuesday, August 21, 2012

تولّد بمب اتمی

در حین جنگ جهانی دوم، فِرمی و زیلارد خیلی زود به اهمیت استفاده از موادِ هرچه خالص تر پی بردند: فِرمی و آندرسون با دقت زیاد، مقطع مؤثر جذب نوترونها...

Tuesday, August 21, 2012

فیزیک دانان علیه فیزیک دانان

از سال 1940 به بعد، اطلاعاتی که متفقین، مخصوصاً انگلیسیها، از منابع مختلف کسب کرده بودند حاکی از آن بود که آلمانیها روی شکافت اورانیوم کار می...

Tuesday, August 21, 2012

درخشش ستاره ای تازه

عصر «سونگ» ها به خاطر نقاشیهای عالی، گلدانهای نفیس، و اشعار نغز شاعران و نیز به خاطر نقّالان میدانهای عمومیش شهرت دارد. به گواهی تاریخ، یکی از

Tuesday, August 21, 2012

یک انفجار علمی (2)

تقریباً همان وقت که ژولیو، هالبان و کوارسکی گزارششان را درباره ی گسیل نوترونها به مجله ی Nature می فرستند، در دانشگاه کلمبیا، دو گروه پژوهشی

Tuesday, August 21, 2012

یک انفجار علمی (1)

در اوایل قرن بیستم، تحقیقات بنیادی در میکروفیزیک به نظر نمی رسید که کمترین کاربردی داشته باشد. در ژوئیه ی 1932 روزنامه نگاری با فردریک ژولیو،...

Tuesday, August 21, 2012

یافتم، یافتم!

سه قرن پیش از میلاد مسیح در شهر سیراکوز در ساحل شرقی جزیره ی سیسیل، ارشمیدس می زیست که یکی از بزرگ ترین ریاضیدانان و مهندسین همه ی دوران بود.

Tuesday, August 21, 2012

پدر فیزیک ذرّات

او مردی سختکوش، کم حرف و در نتیجه گیریهایش محتاط بود. پاول یک دوره ی کارورزی را در آزمایشگاه راترفورد، زیر نظر سی. تی. آر. ویلسون، مخترع اتاقک...

Tuesday, August 21, 2012

مزون در دست یوکاوا

یوکاوا و شش تن همکارانش (مشهور به هفت سامورایی) سعی کردند خواص مزون را مشخص کنند. فیزیک از تطاول رویدادهای سیاسی در امان نبود و

Tuesday, August 21, 2012

تابش های کیهانی

تابستان کیهانی چیست؟ پیشتازان رادیواکتیویته در صدد بودند اندازه گیریهای دقیقی انجام دهند و ناچیزترین مقادیر رادیواکتیویته را ردگیری کنند.

Tuesday, August 21, 2012

یوکاوا و هسته ی اتم

اگر امروز اتفاقاً از یک جوان ژاپنی درباره ی مردان بزرگ کشورش در طول قرنها پرسش شود، او احتمالاً از ده نفر نام خواهد برد که یکی از آنها هیدکی...

Tuesday, August 21, 2012

نیلس بور: روح مکتب کپنهاگ

بی طرفی دانمارک در جنگ جهانی اول به نیلس بور امکان داد که با فیزیکدانان هر دو طرف کشورهای متخاصم رابطه برقرار کند. اندکی بعد اوجگیری فاشیسم باعث...

Tuesday, August 21, 2012

نیلس بور و مکتب کپنهاگ

پس از مکتبهای فلسفی ایام باستان، از عصر رنسانس به بعد مکتبها دقیقاً به سوی علوم طبیعت چرخیدند. در قرن نوزدهم و قرن بیستم در همه ی رشته های علمی

Tuesday, August 21, 2012

تشکیل مؤسّسه های علمی در فرانسه جدید

در فرانسه فکر سازمان بزرگ تحقیق به کندی و گاه به دشواری پیش رفته است. در اوایل دهه ی 1920 چند نهاد معتبر در فرانسه وجود داشت. کُلُژ دو فرانس...

Tuesday, August 21, 2012

آلمان و علم جدید

در ژانویه ی 1911 در آلمان، نخستین سازمان چند رشته ای تحقیقات جدید ایجاد شد. این عملیات با مشکلی برخورد نکرد. پادشاه پروس و امپراتور آلمان

Tuesday, August 21, 2012

من به نشان افتخار احتیاجی ندارم!

در 1891، از لهستان، دخترجوانی به نام ماریا سکلودوفسکا (1)، برای ادامه ی تحصیلات عالی در علوم به پاریس آمد. او از دانشگاه سوربون برای اخذ دانشنامه...

Tuesday, August 21, 2012

کیمیاگر ناکام!

پالیسی فن لعاب دادن به سرامیکها و رنگامیزی آنها را با رنگهای جدید تکمیل کرده بود، اما راز ساختن چینی آلات به شیوه ی چینی هنوز در پرده ی اسرار...

Tuesday, August 21, 2012

سفالگری که خانه اش را سوزاند!

فیلسوف برنار دوفونتنل (1) در 1720 نوشت؛ «یک سفالگر، که نه زبان لاتینی می دانست نه یونانی، نخستین کسی بود که در اواخر قرن شانزدهم، در پاریس

Tuesday, August 21, 2012

از کیمیاگری تا شیمی؛ دستاوردهای رادرفورد

علم شیمی در ابتدا از برخی دستاوردهای کیمیاگری بهره برد؛ با وجود این، دگرگونی واقعی وقتی تحقق یافت که این فکر جا افتاد که یک خاصیت شیمیایی را...

Tuesday, August 21, 2012