دوره تثبیت، تنوع و گسترش خط عربی

سده نخست هجری را می‌توان دوره تثبیت و گسترش خط عربی دانست؛ دوره‌ای که در آن، تحولات سیاسی، فرهنگی و دینی، به‌ویژه تأسیس شهرهای نظامی و اداری...

Thursday, November 13, 2025

سید حیدر حسینی معروف به گُنده نویس

سید حیدر معروف به گُنده‌نویس از خوشنویسان اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است. به این جهت به او لقب گنده‌نویس داده‌اند که با قلم جلی (بسیار...

Wednesday, November 12, 2025

ساختار و تکنیک تزیینی خط بنایی و کاشی‌کاری معقلی

کاشی‌کاری معقلی را می‌توان یکی از شیوه‌های شاخص تزیین معماری ایرانی و اسلامی دانست که در آن، ساختار هندسی و مدولار خط کوفی بنایی با فناوری اجرایی...

Wednesday, November 12, 2025

میر محمد مؤمن عرشی اکبرآبادی شاعر و خوشنویس ایرانی

میر محمد مؤمن عرشی اکبرآبادی از شاعران و خوشنویسان سده یازدهم هجری است.

Tuesday, November 11, 2025

زمینه‌های کتابت در مکه و مدینه

در این مقاله به بررسی سیر تاریخی کتابت در مکه و مدینه در صدر اسلام و تکوین خط کوفی به‌عنوان نخستین خط رسمی کتابت قرآن کریم می‌پردازیم و با تحلیل...

Tuesday, November 11, 2025

میشل فوکو (قسمت آخر)

از نگاه فوکو روابط قدرت و دانش است که انسانها را به عنوان سوژه، عینیت و موضوعیت می‏‌بخشند و به صورت موضوعات دانش در می‏آورند. با این شاهکار در...

Monday, November 10, 2025

قدرت و دانش (1)

میشل فوکو, متفکر معاصر فرانسوى در حوزه هاى گوناگون علوم اجتماعى به تفکر و اندیشه پرداخته است. حرکت فکرى او تحول مهمى در علوم اجتماعى ایجاد کرده...

Monday, November 10, 2025

میرمحمدصالح تِرْمِذی حسینی اکبرآبادی محدث، شاعر و خوشنویس ایرانی تبار

میرمحمدصالح تِرْمِذی حسینی اکبرآبادی محدث، شاعر و خوشنویس ایرانی تبار و از عارفان سلسله قادریه در هند است.

Monday, November 10, 2025

خوشنویسی در تمدن اسلامی هنری قدسی و هویت‌ساز

در این مقاله به بررسی نسبت میان ظهور اسلام و شکل‌گیری مفهوم «خوشنویسی» در سنت اسلامی می‌پردازیم. فرض اصلی آن است که اطلاق واژه‌ی خوشنویسی به...

Monday, November 10, 2025

میشل فوکو (قسمت اوّل)

پرداختن به فوکو، بعنوان متفکری که منتقد مدرنیته و فرهنگ مدرن بمعنای ظهور تاریخی آن در یک دوره و شکل خاصی (شکل کنونی)، نباید ما را تا سر حد ستایش...

Sunday, November 9, 2025

میر عبدالله ترمذی خوشنویس و شاعر ایرانی

میر عبدالله ترمذی خوشنویسان و شاعران اواخر قرن دهم و اوایل یازدهم در دربار اکبرشاه و جهانگیر از پادشاهان گورکانی هند بوده است.

Sunday, November 9, 2025

خط معقلی در پژوهش‌های معاصر

در اطلس خط، خط بنایی (معقلی) را بر اساس میزان پیچیدگی ساختار هندسی و نحوه سازمان‌دهی فضای پر و خالی، به سه قسم «آسان»، «متوسط» و «مشکل» تقسیم...

Sunday, November 9, 2025

از بازنمایی تا بزک گناه؛ تحلیل فقهی و فرهنگی پدیده قبح‌زدایی از شراب‌خواری در آثار نمایشی

این مقاله، تحلیل فقهی، فرهنگی، اجتماعی و روان‌شناختی قبح‌زدایی از شراب‌خواری در سینما و سریال‌های نمایش خانگی، بررسی آثار مخرب اخلاقی و جسمی...

Saturday, November 8, 2025

میرزا محسن حالی اردبیلی شاعر و خوشنویس ایرانی

میرزا محسن حالی اردبیلی عماد الفقرا متخلص به حالی از شاعران خوشنویس ایرانی است.

Saturday, November 8, 2025

خط کوفی، ترسیم هندسی یا نگارش با قلم؟

یکی از مباحث مهم در مطالعات تاریخ خوشنویسی اسلامی، ماهیت اجرایی خط کوفی اولیه است. در این مقاله، با طبقه‌بندی دیدگاه‌ها و تحلیل شواهد تاریخی،...

Saturday, November 8, 2025

محمد حیدر خصالی هروی تونی شاعرو خوشنویس ایرانی

محمد حیدر خصالی معروف به خصالی هروی تونی شاعرو خوشنویس قرن دهم و یازدهم ه ق در شهر تون است.

Friday, November 7, 2025

جایگاه فرهنگی و تمدنی خوشنویسی اسلامی

خوشنویسی اسلامی یکی از برجسته‌ترین مظاهر هنری و فرهنگی تمدن اسلامی به‌شمار می‌آید. در این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی، جایگاه خوشنویسی را...

Friday, November 7, 2025

سلطان حسین تونی خوشنویس و نستعلیق نویس قرن دوازدهم

سلطان حسین تونی خوشنویس و نستعلیق نویس قرن دوازدهم است.

Thursday, November 6, 2025

جایگاه شاگردان ابن بواب در تداوم خوشنویسی اسلامی

تحول خوشنویسی اسلامی پس از دوره قانون‌گذاری خطوط در عصر ابن مقله، با ظهور ابن بواب به مرحله تثبیت زیبایی‌شناسی و تکامل عملی رسید. در این مقاله...

Thursday, November 6, 2025

حسین بن علی تونی کاتب و نستعلیق نویس قرن نهم

حسین بن علی تونی از کاتبان نیم اول قرن نهم است.

Wednesday, November 5, 2025