استعاره‌ی دستوری
این اصطلاح را هلیدی (1994) برای اشاره به ساختارهای دستوری‌ای وضع کرد که برای انجام وظایف به کار می‌روند که از نظر دستوری معمول نیست. استعاره‌های...
Saturday, March 18, 2017
ارائه‌ی گفتمان
ارائه‌ی گفتمان اصطلاحِ کاربردیِ فراگیری است و به نظر می‌رسد که به گونه‌گونی پدیده‌های فرهنگی - اجتماعی و زبانی اشاره می‌کند. از نظر برخی، این...
Saturday, March 18, 2017
ارائه‌‌ی نوشتار
ارائه‌ی نوشتار - که در آن گفتمان مقدم یا اصلی، بخشی از گفتمان نوشتاری است - عملاً شبیه ارائه‌ها گفتار است. مع‌الوصف از نظر ادعاهای اعتبار استوارتر...
Saturday, March 18, 2017
ارائه‌ی اندیشه
مقیاس ارائه‌ی اندیشه، مقوله‌های مشابهی با ارائه‌ی گفتار و نوشتار دارد، اما کارکردهای شیوه‌های موازی ارائه‌ی اندیشه اساساً متفاوتند. این امر به...
Saturday, March 18, 2017
ارائه‌ی گفتار
همان‌گونه که در جدول «مقیاس‌های ارائه‌ی گفتار» می‌توان دید، ارائه‌ی گفتار دیگران، بسته به پیوند میان گفتمان مؤخر و مقدم، می‌تواند شکل‌های مختلفی...
Saturday, March 18, 2017
ادب
ادب، یکی از حوزه‌های اصلی پژوهش است که کاربردشناسان زبان برای مدت زمانی با آن سروکار داشته‌اند. در این حوزه انبوهی از آثار منتشر شده (برای نمونه...
Saturday, March 18, 2017
اختیاری (قراردادی) بودن
این ویژگیِ زبان شفاهی بشر است که نشانه‌ی زبانی به عنوان یک قانون، اختیاری (یا قراردادی) است به این مفهوم که هیچ پیوند ذاتی میان دالّ و مدلولش...
Saturday, March 18, 2017
سبک‌شناسی فیلم
کاربرد سنتی ابزارهای متنی تحلیل، برای بررسی فیلم و تصاویر متحرک در دیدگاهی نو درون سبک‌شناسی منتج به رویکردی جدید در سبک‌شناسی شد که با نام سبک‌شناسی...
Saturday, March 18, 2017
تخت مرمر
تخت مرمر، يا تخت سليماني، واقع در ايوان بزرگ کاخ گلستان، تا زمان پادشاهي فتحعلي شاه در مراسم سلام و تشريفات از تخت طاووس جواهر نشان استفاده مي‌شد...
Thursday, March 16, 2017
تخت طاووس
تخت طاووس، (تخت خورشيد)، واقع در تالار موزه‌ي کاخ گلستان. اين تخت در بين سالهاي 1214-1215 ق به دستور فتحعلي شاه و زير نظر محمدحسين خان نظام‌الدوله...
Thursday, March 16, 2017
تخت فولاد
تخت فولاد، گورستان بزرگ و قديمي اصفهان واقع در ساحل جنوبي زاينده رود. اين گورستان به اعتبار نوشته‌هاي تاريخي تا پايان دوران صفويه به احترام قبر...
Thursday, March 16, 2017
تحليل
تحليل، در لغت به معناي تجزيه کردن به اجزاء و از هم گشادن چيزي است. در اصطلاح دانش منطق، تحليل، در برابر تقسيم قرار دارد و همانند تقسيم يکي از...
Thursday, March 16, 2017
تحقيق ماللهند
تحقيق ماللهند من مقولة مقبولة في العقل او مرذولة، کتابي به زبان عربي تأليف ابوريحان محمد بن احمد خوارزمي (362-440 ق) متضمن پژوهشهاي ژرف تاريخي،...
Thursday, March 16, 2017
تحرير العقلاء
تحرير العقلاء، کتابي به فارسي از شيخ هادي نجم‌آبادي (1250-1320 ق). نويسنده‌ي کتاب، که يکي از مجتهدان نامدار تهران در ساليان پيش از مشروطيت بود،...
Thursday, March 16, 2017
تجلي اردکاني
تجلي [= تجلي اردکاني = تجلي شيرازي]، ميرزا علي رضا فرزند کمال‌الدين حسين اردکاني شيرازي متخلص و مشهور به تجلي (م شيراز 1085 ق) از حکما و مشاهير...
Thursday, March 16, 2017
تجدد امثال
تَجَدُّد اَمثال، یعنی نو شدن مثل‌ها و مانندها. بدین معنی که چیزی از میان برود و همانند آن در وجود آید. در اصطلاح کلام، عرفان و فلسفه، مراد از...
Thursday, March 16, 2017
تبکیت
تبکیت، در لغت به معنی درشتی کردن، سرزنش کردن، خاموش کردن و زبان بند کردن است و در اصطلاح به معنی غلبه کردن بر کسی است به حجت و دلیل. اهل منطق...
Thursday, March 16, 2017
رجبعلی تبریزی
تبریزی، رجبعلی (م 1080 ق) متخلص به واحد، فیلسوف، عارف و شاعر ایرانی. از زادگاهش به اصفهان کوچید و در آنجا به تربیت شاگردان پرداخت. وی در حکمت...
Thursday, March 16, 2017
تباین
تباین، در لغت به معنی جدایی و اختلاف است. در دانش منطق تباین هم اصطلاحی است در حوزه‌ی تصورات، و هم اصطلاحی است در حوزه‌ی تصدیقات (= قضایا).
Thursday, March 16, 2017
تائیه‌ی دعبل
تائیه‌ی دعبل، قصیده‌ای شیوا به زبان عربی از شاعر نامدار عرب ابوعلی حسن بن علی خزاعی ملقب به دعبل (م 246 ق). این قصیده دارای 59 تا 120 بیت (بر...
Thursday, March 16, 2017