معمای ون‌گوگ و راز داوینچی

لئوناردو دوانیچی و ونسان ون‌گوگ، دو نقاش رازآلود از دو عصر متفاوت هستند؛ داوینچی به خاطر نقاشی‌های عجیب و غریب و پررمز و رازش و ون‌گوگ به خاطر...

Saturday, March 12, 2016

قاب تصویر و زبان سینما

پرده‌ی سینما کادری است محدود و مربع مستطیل، و این محدودیت و شکل هندسی خاصِ پرده‌ی سینما یا فریم فیلم، خصوصیتی است که بخش عظیمی از قواعد بیانی...

Thursday, March 10, 2016

مونتاژ به مثابه معماری سینما

بحث‌هایی نظیر این معمولاً با نقل اقوالی مشهور از تئوریسین‌ها یا فیلم‌سازی‌های صاحب‌نام آغاز می‌شود و بعد نویسنده به مذاق خویش یکی از قول‌ها را...

Thursday, March 10, 2016

سینما و اوقات فراغت

«اوقات فراغت» لفظی است که بعد از غلبه‌ی تمدن تکنولوژیک در زندگی بشر معنا و مصداق یافته است. «فراغت» کلمه‌ای نیست که بعد از ظهور تمدن ماشینی ابداع...

Thursday, March 10, 2016

رمان، سینما و تلویزیون

تلویزیون چیست و تفاوت‌های ماهوی آن با سینما در کجاست؟ پیش از هر چیز، برای جلوگیری از شبهات احتمالی باید یک بار دیگر بر این نکته تصریح کنیم که...

Wednesday, March 9, 2016

درباره‌ی ارتباطات

این سخن که اکنون یکی از مشهورات عامّ افکار عمومی در سراسر جهان است تبعاتی دارد که عموم کسانی که سخنانی از این قبیل بر زبان می‌رانند - جز مصادرِ...

Wednesday, March 9, 2016

جادوی پنهان و خلسه‌ی نارسیسی

یکی از احکام مشهوری که درباره سینما و تلویزیون عنوان می‌شود این است که «اینها ظرف‌هایی هستند که هر مظروفی را می‌پذیرند؛ اینها «ابزار» هستند و...

Wednesday, March 9, 2016

جذابیت در سینما

پُر روشن است که تا این نسبت بین فیلم و تماشاگر برقرار نشود، اصلاً مفهوم فیلم و سینما محقق نمی‌گردد: تماشاگر باید تسلیم جاذبه‌ی فیلم شود، چرا...

Wednesday, March 9, 2016

تأملاتی در ماهیت سینما (4)

مقابله‌ای که بین واقعیت سینمایی و تماشاگر اتفاق می‌افتد، از طریق «کادر دوربین» یا «پرده‌ی سینما» صورت می‌گیرد. از یک جانب، واقعیت سینمایی «بازتابِ...

Tuesday, March 8, 2016

تأملاتی در ماهیت سینما (3)

سمبلیسم تنها راهی است که سینما برای گریز از جمود و انجماد تصویر در پیش دارد. البته نگارنده نمی‌داند که آیا لفظ سمبلیسم می‌تواند از عهده‌ی ابلاغ...

Tuesday, March 8, 2016

تأملاتی در ماهیت سینما (2)

سینما، به عنوان هنر، وسیله‌ای است که در خدمت بیان هنری، اگرچه آن چه که در تاریخ بیش‌تر منشأیت اثر دارد «سینمای تجارتی» است. «سینمای هنری» - به...

Tuesday, March 8, 2016

تأملاتی در ماهیت سینما (1)

سینما یکی از محصولات تکنولوژیک تمدن غرب است و از این نظر هرگز نمی‌توان حقیقتِ آن را مجرد از مجموعه‌ی کلی تمدن غرب شناخت. «غرب» دارای وحدت و کلیت...

Tuesday, March 8, 2016

آینه‌ی جادو

در فیلم هیچ تصویری نمی‌تواند «سهواً یا به طور تصادفی» در میان مجموعه‌ی تصاویر فیلم قرار بگیرد؛ این یک اصل کاملاً بدیهی است که انسان را به یک...

Tuesday, March 8, 2016

آوینی، تمدن معنوی و سینما

در جواب اینکه «آب چیست؟» قریب به اتفاق مخاطبان به شما پاسخ خواهند داد که «آب ترکیبی از اکسیژن و هیدروژن است.» کسی حتی احتمال هم نخواهد داد که...

Sunday, March 6, 2016

سیر به سوی امر متعالی

برای ورود به بحث نظری راجع به سینما و علوم انسانی (چه سینمای ایران و چه جهان)، لازم است که بحث را از یک مسئله‌ی کلی آغاز کنیم و بعد به مصادیق...

Sunday, March 6, 2016

مصائب انقطاع سینما از علوم انسانی

سینما یک رسانه است؛ رسانه‌ای که دانش خاصی را تولید می‌کند و در عین حال، بازتولید و پویایی فرهنگ را نیز برعهده دارد. به سینما می‌توان به عنوان...

Sunday, March 6, 2016

عالم سینما، عالم انسان

سینما هم مثل هر پدیده‌ی دیگری که در دوران مابعد رنسانس در غرب ظهور پیدا می‌کند، یک ریشه و بنیان فکری فلسفی دارد. اگر این بنیان و ریشه نبود، سینما...

Sunday, March 6, 2016

تربیت تفکرمحور کودکان

انگلیسی‌ها تربیت را «training» ترجمه می‌کنند و آن را آموزش یک مهارت یا رفتار خاص از طریق تمرین مداوم و آموزش می‌دانند. فارسی‌زبان‌ها نیز تربیت...

Sunday, March 6, 2016

فرجام شناسی

این واژه برگرفته از telos یونانی به معنای غایت و هدف است. کاربرد نظری این اصطلاح که از فلسفه‌ی تاریخ هگل و سایر فیلسوفان سرچشمه می‌گیرد و غایت...

Thursday, March 3, 2016

فرایندهای تکاملی در جامعه

این اصطلاح به معنای تغییراتی در ساختار اجتماعی است که با ابقای گزینشی دگرگونی‌های انحرافی تصادفی به وقوع می‌پیوندد. تبیین فرایندهای تکاملی به...

Thursday, March 3, 2016