واژه نامه‌ی علوم اجتماعی

بی‌هنجار، نابایست، ناروا، (معرب رواج). (پیشوند اَ در زبان فارسی در واژه‌های «انیرانی» و «اکناره» باز مانده است. پسوند al در زبان فارسی در واژگان...

Tuesday, February 9, 2016

واژه‌سازی در جامعه‌شناسی سیاسی

در پی تدقیق محتوا و تطبیق آن با حاوی اخیراً دریافته‌ام که صفت «اجتماعی» را که از واژه‌ی «اجتماع» گرفته شده است به جای صفات جامعه، در "social"...

Tuesday, February 9, 2016

دموکراسی فردگرا علیه دموکراسی ایده‌آلیستی

در میانه‌ی بحران علوم اجتماعی و علوم انسانی در قرن بیستم، اقتصاد توانسته بود خود را از سایر حوزه‌های علوم اجتماعی جدا کند و تا حدود قابل توجهی...

Tuesday, February 9, 2016

پرسش از آینده‌ی چین

پایان جنگ سرد موضوعات و مسائل جدیدی را در سیاست بین‌الملل طرح نمود؛ اینکه با پایان جهان دو قطبی ما شاهد چه نظمی (تک قطبی یا چند قطبی) در روابط...

Tuesday, February 9, 2016

تبارشناسی مفهوم انسان

در پاسخ به پرسش «انسان چیست؟» می‌توان دو راه کاملاً متفاوت و شاید متقابل را برگزید: یکی درک انسان در امتداد حیوان: «حیوان ناطق» و دیگری درک انسان...

Tuesday, February 9, 2016

روان‌پزشکی و بیماری روانی

روان‌پزشکی- که هم روشی برای تعریف بیماری ذهن و روان است و هم روشی برای معالجه‌ی آن- از جنگ جهانی دوم به بعد شاهد تغییرات مهمی در طرز کار و ریشه‌های...

Friday, February 5, 2016

روابط صنعتی

این اصطلاح عمدتاً از کار گروهی از پژوهشگران امریکایی- کلارک کر، جان تی. دانلوپ، فردریک هاربیسن و چارلز ای. مایرز- گرفته شده است؛ آن‌ها در دهه‌ی...

Friday, February 5, 2016

رفتارگرایی

رفتارگرایی از نظر انتشار اثر کلاسیک جی. بی. واتسن تحت عنوان رفتارگرایی در سال 1924، مکتب فکری غالب در روان‌شناسی دانشگاهی شده است. از آن هنگام...

Friday, February 5, 2016

رقابت

«رقابت کردن» به معنای فعالیت توأم با همچشمی بین دو یا چند فرد یا گروه است. رقابت کردن به معنای تلاش برای پیشی‌گرفتن از دیگران است، همچون رقابت...

Friday, February 5, 2016

رفتار سازمانی

این اصطلاح ناظر است به مطالعه‌ی بین رشته‌ای جنبه‌های انسانی و اجتماعی مدیریت در سازمان‌های رسمی به مثابه مسئله‌ای «فنی». مطالعات رفتار سازمانی...

Friday, February 5, 2016

رشد اقتصادی

تجربه و دورنمای رشد اقتصادی بر گفتمان قرن بیستم تأثیر عمیقی داشته است؛ این تأثیر بر فرهنگ و نحوه‌ی استدلال بسیار متفاوت از سایر برهه‌هاست، هرچند...

Friday, February 5, 2016

رفاه اجتماعی

این اصطلاح تعریفی است برای رفاه و آسایش کل جامعه. به این معنا، در مفهوم رفاه اجتماعی فرض بر این است که امکان سنجش رفاه شخصی، و مقایسه‌ی رفاه...

Friday, February 5, 2016

رسانه‌های جمعی

اصطلاح رسانه‌های جمعی عموماً برای اشاره به طیفی از نهادها به کار می‌رود که با تولید کلان و انتشار عمومی صور نمایدن سروکار دارند. این صور شامل...

Friday, February 5, 2016

ذوق

توانایی درک و قضاوت درباره‌ی آن‌چه زیبا، ممتاز، نیک یا برازنده است، و کشش و گرایش به تولید یا مصرف چیزهایی که تجسم ویژگی‌های فوق باشد (مانند...

Thursday, February 4, 2016

دین

دین با اشاره به تجربه‌ها، احساسات و ایده‌هایی حاکی از این که شاید زندگی جنبه‌ی بی‌نهایت عمیق‌تر، قوی‌تر و مهم‌تری از زندگی روزمره یا دنیوی داشته...

Thursday, February 4, 2016

دیالکتیک

دیالکتیک در کلی‌ترین معنای آن، حاکی از فرآیند درهم تنیده‌ی تضاد مفهومی یا اجتماعی، پیوند متقابل و تغییر است که در آن تکوین و نفوذ متقابل و اصطکاک...

Thursday, February 4, 2016

دولت رفاه

این اصطلاح که در بریتانیا به وجود آمده است و غالباً با مسامحه مورد استفاده قرار می‌گیرد، پس از جنگ جهانی دوم در محافل ژورنالیستی و دانشگاهی رواج...

Thursday, February 4, 2016

دنیوی شدن

طبق تعریف مرسوم، دنیوی شدن فرآیندهایی را توصیف می‌کند که طی آن‌ها تفکر، عمل و نهادهای دینی اهمیت اجتماعی خود را از دست می‌دهند (Wilson, 1966)....

Thursday, February 4, 2016

دنیوی گرایی

این آموزه را می‌توان چنین تعریف کرد که تلاشی است برای برپاداشتن مجموعه اصولی درباره‌ی رفتار انسان که بر پایه‌ی دانش عقلانی و تجربه استوار است...

Thursday, February 4, 2016

دانش هرمنوتیک

در دو دهه‌ی پس از انتشار حقیقت و روش هانس گئورک گادامر در 1960، مباحث هرمنوتیکی از موضوعات اصلی فلسفه و تحلیل فرهنگی شده و به این ترتیب موجب...

Thursday, February 4, 2016