نظام ایده های استعلایی

به نظر کانت، دیالکتیک استعلایی باید- البته کاملاً به نحو پیشین- هم به منشأ آن گونه شناخت هایی که از عقل محض ناشی می شود بپردازیم و هم به منشأ...

Saturday, August 1, 2015

ارتباط علم با فلسفه

مقصود از «علم»، در این جا، علم تجربی است که عبارت است از مجموعه ی قضایای تجربی که به بحث درباره ی موضوع خاصی اختصاص دارد و احوال و ویژگی های...

Saturday, August 1, 2015

روش تحلیلی (بازگشتی) و تألیفی (پیش رفتی) از نظر کانت

این روش بدین معناست که شخص ابتدائاً نتیجه ای را که مطلوب اوست مسلّم می انگارد و از آن جا به سوی شرایطی که آن نتیجه منحصراً با احراز آن شرایط...

Saturday, August 1, 2015

معنای «ایده» و کاربرد آن در فلسفه ی کانت

کانت همان گونه که مفاهیم بنیادینِ فاهمه را «مقولات» می نامد، مفاهیم اساسیِ عقل را «ایده» (تصور، صورت) (11) نام می نهد.

Saturday, August 1, 2015

دو عمل کرد صعودی و نزولیِ عقل در جریان استنتاج از نظر کانت

عقل در عرصه ی استنتاج دو عمل کرد دارد: صعودی و نزولی. در عمل کرد نزولی، عقل از مقدمات نتایجی را به دست می آورد، ولی در عمل کرد صعودی، قضیه ی...

Saturday, August 1, 2015

قوه ی عقل و کاربردهای آن در فلسفه ی کانت (2)

آیا عقل منبع و سرچشمه ی مستقلی برای مفاهیم و احکامی است که فقط از عقل ناشی شوند و عقل به وسیله ی آن ها با اشیا (ابژه) ارتباط یابد، یا این که...

Thursday, July 30, 2015

دیالکتیک استعلایی در اندیشه ی کانت

کانت بخش دوم منطق استعلایی را «دیالکتیک استعلایی» نامیده است. در این جا، نخست به توضیح «دیالکتیک» می پردازیم؛ سپس، اصطلاح «استعلایی» را توضیح...

Thursday, July 30, 2015

قوه ی عقل و کاربردهای آن در فلسفه ی کانت (1)

به اعتقاد کانت، تمام شناخت ما از حس آغاز می شود و از حس به فاهمه می رسد و در نهایت، به «عقل» ختم می شود. ماورای عقل، قوه ی بالاتری در ما یافت...

Thursday, July 30, 2015

امور متعلق مابعدالطبیعه و ممکن نبودنِ شناخت مابعدالطبیعی

از نظر کانت، متعلق مابعدلاطبیعه صور معقول (ایده ها) و ذوات معقول (نومن) است، ولی این ها نمی توانند متعلقِ «شناخت» ما قرار گیرند، زیرا با این...

Thursday, July 30, 2015

اثبات مابعدالطبیعه از دیدگاه حکمای اسلامی

از دیدگاه کانت، قضایای مابعدالطبیعه قضایایی جدلی الطرفین است و هیچ توافق و اجتماعی بین فلاسفه در مورد آن ها وجود ندارد؛ لذا علمی به نام مابعدالطبیعه...

Thursday, July 30, 2015

فیزیک محض و قوانین کلی و جزئی از نظر کانت

به نظر کانت، فیزیک محض شامل قوانین عام است که فاهمه به نحو عام بر طبیعت به نحو عام بار می کند؛ مانند قانون «جوهر باقی است» و «هر حادثی علتی دارد»...

Thursday, July 30, 2015

ممکن نبودنِ قضایایِ تألیفیِ پیشین در مابعدالطبیعه

در این جا به این موضوع می پردازیم که چرا از نظر کانت مابعدالطبیعه نمی تواند قضایایِ تألیفیِ پیشین معتبر داشته باشد؛ یعنی چرا شرایط «علم» بودن...

Thursday, July 30, 2015

امکان قضایایِ تألیفیِ پیشین در فیزیک (طبیعیات)

یکی از پرسش های مهم کانت این بود که «قضایایِ تألیفیِ پیشین در فیزیک چگونه ممکن است.» کانت معتقد است که دو نوع فیزیک وجود دارد: فیزیک تجربی و...

Thursday, July 30, 2015

شناخت محصول ذهن و خارج (فاهمه و شهود) است

از نظر کانت، معرفت محصول مشترک ذهن و عالَم خارج است. در معرفت، هر آن چه کلی و ضروری و ثابت است صورت معرفت است و ناشی از ذهن و فاهمه و هر آن چه...

Thursday, July 30, 2015

امکان قضایایِ تألیفیِ پیشین در ریاضیات

به نظر کانت، احکام ریاضی مبتنی بر زمان و مکان اند. خود زمان و مکان از طریق احساس و تجربه برای انسان حاصل نمی شود، بلکه اساسِ هر گونه احساس و...

Thursday, July 30, 2015

تعریف علم و امکان قضایایِ تألیفی پیشین

کانت معتقد است که مابعدالطبیعه به عنوان یک «علم» ممکن نیست. اینک باید دید که «علم» چیست و برای این که به مجموعه ای از قضایا علم اطلاق شود، چه...

Wednesday, July 29, 2015

تعریف و انواع مابعدالطبیعه از نگاه کانت

درباره تعریف مابعدالطبیعه باید گفت که از مجموع سخنان کانت بر می آید که او مابعدالطبیعه را به سه قسم تقسیم می کند:

Wednesday, July 29, 2015

نقد هگل بر نظریه های حق لیبرال

هگل حقوق انسان بر زندگی، آزادی و مالکیت؛ حق او بر دفاع از خود؛ و حق او بر اِعمال فراگیر آزادی دلخواهانه یا خودمختاری آزادش را در نخستین بخش فلسفه...

Saturday, May 30, 2015

نگاه انتقادی هگل به لیبرالیسم (1)

پیشرفتی جدید و شاید شگفت انگیز در حوزه ی نظریه ی سیاسی، احیای لیبرالیسم نوکانتی، به همراه آموزه های دولت بی طرف و منافع و احترام برابر، بوده...

Saturday, May 30, 2015

نگاه انتقادی هگل به لیبرالیسم (2)

نقد هگل بر فلسفه‌ی حقوق طبیعی مدرن تنها روش شناختی نیست بلکه نقدی ماهوی است. او این فلسفه را ذاتاً انقلابی و در قبال تندروی‌های انقلاب فرانسه...

Saturday, May 30, 2015