واژه‌ی اَجْر در قرآن

ابن فارس می‌نویسد: برای كلمه اجر دو اصل و ریشه است: اول اجرت بر عمل و دوم جبران شكستگی استخوان و جمله «اُجِرَتْ یَدُه» در همین معنا به كار رفته...

Thursday, April 13, 2017

واژه‌ی اتیان در قرآن

فیومی در مصباح المنیر می‌نویسد: وقتی می‌گوییم: «اتی الرجل» یعنی مرد آمد و كلمه «اتیان» اسم مصدر از فعل «اتی» است كه به صورت لازم و متعدی استعمال...

Thursday, April 13, 2017

واژه‌ی آیه در قرآن

راغب اصفهانی می‌نویسد: آیه به معنای علامت آشكار و روشن است كه در محسوسات و معقولات به كار می‌رود. همان گونه كه فرد با دیدن علائم نصب شده در راه‌ها...

Thursday, April 13, 2017

واژه‌ی اب در قرآن

«اب» در لغت به معنای تربیت و تغذیه است و هنگامی كه گفته می‌شود: «ابوت الشیء» یعنی به او غذا دادم. كلمه اب به معنای پدر، برگرفته از همین معناست....

Thursday, April 13, 2017

واژه‌ی ‌آل در قرآن

راغب اصفهانی می‌نویسد: «آل» برگرفته از اهل و تصغیر آن «اهیل» است؛ جز آنكه آل در استعمال فقط به انسان‌های شناخته شده اضافه می‌شود، مثل آل هاشم؛...

Thursday, April 13, 2017

کتاب در سه معنا در قرآن

با مطالعه‌ی آیات زیر که همگی از سوره‌ی اعراف هستند و در آن‌ها لفظ کتاب به سه معنای مختلف به کار رفته، رابطه میان مدلول لفظ قرآن و مدلول لفظ کتاب...

Monday, April 10, 2017

انحراف در فهم واژه‌ی «اُمّی»

کلمه‌ی «أمی» و مشتقات آن (أمیه و أمیون) فاقد اصل و ریشه‌ی عربی هستند، که این کلمه معرب است و اصل آن به لفظ «الأمم» برمی‌گردد که یهود بر غیرخود...

Monday, April 10, 2017

پیامبر امی و امت امی

موضوع امی بودن به حدیث نبوی که کیفیت آغاز وحی را روایت می‌کند منحصر نیست، زیرا آیاتی از قرآن وجود دارند که رسول (صلی الله علیه و آله و سلم)...

Monday, April 10, 2017

عقیده‌ی حنفاء یا حنیفیه

راویان حنیفیه را دین ابراهیم توصیف می‌کنند. اما نمی‌توانیم یقین داشته باشیم که آیا این عقیده پیش از آن که قرآن روشن سازد و بر آن تأکید کند، به...

Monday, April 10, 2017

فطریات انسان از دیدگاه قرآن

اینکه از نظر قرآن کریم آیا اساساً انسان دارای فطرت هست یا نسبت به شهادت یک سلسله آیات باید بگوییم که انسان دارای فطرت می‌باشد. ما مجموع این آیات...

Sunday, January 8, 2017

اصطلاح رشد در قرآن

و چون بندگان من از تو درباره من سؤال کنند (بگو) که به درستی من به آن‌ها نزدیک هستم و دعای کسی را که مرا بخواند اجابت می‌کنم. پس باید از من بپذیرند...

Sunday, January 8, 2017

بحثی درباره‌ی اصطلاح فطرت

کلمه فطر از نظر لغوی به معنای شکافتن است. طبرسی مفسر معروف آن را به معنای شکافتن طولی می‌داند. در بسیاری از آیات قرآنی نیز به معنای آفریدن آمده...

Sunday, January 8, 2017

شهادت قرآن بر وحی محمدی (ص)

قرآن خود بر درستی وحی محمدی (صلی الله علیه و آله و سلم) بزرگترین گواه و شاهد است. البته از شهادات قرآن كنه و ماهیّتِ وحی فهمیده نمی‌شود، اما...

Wednesday, September 28, 2016

نقد و بررسی روایات هاروت و ماروت

با ذکر نام هاروت و ماروت در قرآن و به پیروی آن، ورود روایات مختلف از معصومان، صحابه و تابعان در این زمینه مباحث گسترده‌ای در میان دانشوران فریقین،...

Thursday, August 11, 2016

لغات غریبه در قرآن

آیا در قرآن لغات غریبه وجود دارد؟ مقصود از لُغات غریبه، الفاظ و كلمات نامأنوسی است كه شنیدن آن بر طبع گران می‌آید و وجود آن در كلام موجب خلل...

Friday, July 1, 2016

واژه‌های غیرعربی در قرآن

در لغت عرب واژه‌هایی وجود دارد كه ریشه‌ی عربی ندارند و از لغت‌های مجاور گرفته شده است، و این یك امر طبیعی به شمار می‌رود و در تمامی زبان‌های...

Friday, July 1, 2016

معنای تسبیح مخلوقات برای خداوند

«تسبیح» یعنی منزه دانستن و معنای سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ این است که اینان خداوند را از صفات و ویژگی‌هایی که...

Wednesday, May 4, 2016

در تفسیر آیه ی «كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ»

«کَبُرَ» با ضمه باء به کار می‌رود. این تعبیر ممکن است چند معنی داشته باشد؛ از جمله این که: عرب ‌ها میان بزرگی معنوی و بزرگی در سن و سال فرق قائل...

Wednesday, May 4, 2016

مرجع ضمیر «علی حبه» در آیه ی 8 از سوره ی انسان

قول روشن تر و آشکارتر در این که مرجع ضمیر در «علی حبه» به که برمی گردد آن است که به «طعام» برمی گردد یعنی آن‌ها با آن که خودشان میل و اشتها دارند...

Wednesday, May 4, 2016

«شَراباً طَهُوراً» چیست؟

«طهور» اسم مبالغه به معنی بسیار پاک و طاهر است و به معنی «مطهر» (پاک کننده) هم آمده است. انتخاب این واژه برای این است که نشان داده شود که این...

Wednesday, May 4, 2016