تورات، معانی و کاربردها

بدون شک با شنیدن واژه‌ی «تورات»، یهودیت به ذهن متبادر می‌شود. اگر از یک محقق ادیان یا حتی کسی که اندک آشنایی با دیانت یهود دارد، خواسته شود که...

Wednesday, October 11, 2017

کلیاتی درباره‌ی عهد قدیم

عهد قدیم عنوان مسیحی مجموعه‌ای از نوشته‌هاست که مسیحیان آن را به عنوان بخشی از کتاب مقدس خود که از یهودیت به ارث برده‌اند قبول دارند و آن را...

Wednesday, October 11, 2017

بحث‌هایی کلی درباره‌ی کتاب مقدس

یهودیت و مسیحیت دو دین هم خانواده‌اند و همراه با اسلام شاخه‌ی ادیان غربی را تشکیل می‌دهند. این سه دین گاهی به مناسبت انتساب آنها به حضرت ابراهیم...

Wednesday, October 11, 2017

تاریخ‌گذاری روایات آخرالزمان

موضوع بحث در این مقاله، معضل تاریخ‌گذاری روایات موجود در قدیمی‌ترین متون اسلامی است. شمار فراوانی از کتاب‌های موجود کنونی را نویسندگانی شناخته...

Tuesday, October 10, 2017

برخی شیوه‌های تحلیل اسناد با تکیه بر روایاتی با مضمون تحقیرآمیز درباره‌ی زن در کتاب‌های حدیثی

در کتاب‌های رسمی حدیث اسلامی کلی‌گویی درباره زن بسیار است. در ذیل کوشش می‌کنم تا برخی از کلی‌گویی‌های تحقیرآمیزتر تا واضع خاص آن ردیابی شود.

Tuesday, October 10, 2017

سیدمرتضی و نقد احادیث مربوط به حیوانات و پرندگان

بیشتر عالمانی كه در قرن چهارم و پنجم هجری گرایش به عقلیات و حتی پژوهش‌های جهانشناسانه مستقل در فرهنگ اسلامی داشتند، یا رسماً در زمره شیعیان بودند...

Tuesday, October 10, 2017

نگاهی به عقاید و اعمال یهودی

در چند درس گذشته تاریخ یهودیت را به اختصار، مرور کردیم و البته، در لابه‌لای بحث‌های تاریخی به عقاید و اعمال یهودی اشاراتی داشتیم. در این درس،...

Monday, October 9, 2017

تاریخ بنی‌اسرائیل (1)

به گفته سِفر پیدایش، قوم اسرائیل در ابتدا مورد توجه و احترام حاکمان و ساکنان مصر بود. این کتاب با وفات یعقوب و یوسف پایان می‌یابد، اما سفر خروج...

Monday, October 9, 2017

تاریخ بنی‌اسرائیل (2)

حکومت یهودا در سال 586 قبل از میلاد با حمله حکومت بابل سرنگون شد و همه سران حکومتی، نخبگان و بسیاری از مردم عادی دو سبط یهودا و بنیامین به اسارت...

Monday, October 9, 2017

مروری بر تاریخ و اندیشه‌های آیین شینتو

آیین شینتو مذهب ملی مردم ژاپن است. این آیین آمیزه‌ای از اندیشه‌های ادیان ابتدایی، قومیت و وطن‌پرستی است که در طول تاریخ تحت تأثیر آیین‌های کنفوسیوس...

Monday, October 9, 2017

قومی به نام اسرائیل

یهودیت یکی از ادیان زنده جهان است که می‌توان آمیختگی دیانت و قومیت را از ویژگی‌های مهم آن شمرد؛ ویژگی‌ای که باعث شده است در تعریف یهودی و یهودیت...

Monday, October 9, 2017

آخرالزمان در قرآن

انکشاف حوادثی در آینده، مخصوصاً در پایان زمان و نوعی آخرت شناسی دینی با تأکید بر حوادث کیهانی که در پایان جهان رخ خواهد داد. چون بیشتر حوادث...

Monday, October 9, 2017

إسناد در روایات اسلامی

یکی از ویژگی‌های بارز در نوشته‌های عربی، ارائه‌ی إسناد یعنی زنجیره‌ای از مصادر و منابع هنگام سخن گفتن راجع به گذشته است. این ویژگی به هیچ روی...

Monday, October 9, 2017

نکات بیشتر درباره‌ی خاستگاه إسناد

شوالی در ویرایش جدیدش از کتاب تاریخ قران نلدکه، در باب این مطلب که من خاستگاه إسناد را در متون یهود دانسته‌ام، نقدی مطرح می‌کند. مایلم در اینجا...

Monday, October 9, 2017

تجربه‌ی عقل‌گرایی و نقل‌گرایی

یكی از طولانی‌ترین كنكاش‌های نظری در حوزه دین، مباحثات چند جانبه در تفسیر و تحلیل و اثبات قضایای دینی و روش‌هایی است كه در این باره به كار می‌رود....

Monday, October 9, 2017

مفهوم خرافه در ادبیات اسلامی قرون میانه

«خرف» در لغت به معنای «فساد العقل من الكِبَر» آمده است. اما به جز این، و معانی بی ارتباط با آن، معانی دیگری هم كه نزدیك به نوعی سخافت عقلی است...

Monday, October 9, 2017

آتش در قرآن

احتراقی که به شکل نور و حرارت متجلّی می‌شود و در جهان باستان یکی از عناصر اربعه به شمار می‌رفت. در قرآن، آتش هم در آخرت و هم در این جهان وجود...

Saturday, October 7, 2017

قدمت و خاستگاه إسناد

برای ملتی علاقه‌مند به قصه‌گویی همچون عرب‌ها، بسیار طبیعی بود که وقایع هیجان‌انگیز زندگی پیامبر، به سرعت موضوع نقل و روایت مردمی شود. قصه‌ها،...

Saturday, October 7, 2017

اصول اربعمئه

دانشمندان امامیه در بیان آغاز نگارش متون خود، از دوگونه آثار قدیمی یاد می‌کنند. نخست، آثار خودِ ائمّه، از قبیل کتاب مشهور نهج البلاغه‌ی منسوب...

Saturday, October 7, 2017

مروری بر تاریخ و اندیشه‌های آیین کنفوسیوس

معاصر با لائوتسه یا اندکی پس از آن، مصلح و حکیم دیگری در سرزمین چین ظهور کرد که تعالیم او در تاریخ این کشور بسیار بیشتر از لائوتسه اثرگذار بود....

Saturday, October 7, 2017