کتاب در سه معنا در قرآن

با مطالعه‌ی آیات زیر که همگی از سوره‌ی اعراف هستند و در آن‌ها لفظ کتاب به سه معنای مختلف به کار رفته، رابطه میان مدلول لفظ قرآن و مدلول لفظ کتاب...

Monday, April 10, 2017

بازتنظیم رابطه با اهل کتاب

سوره‌ی اعراف همان‌گونه که از خلال یادآوری پیامبران عربی که از زمره‌ی پیامبران اهل کتاب نبودند، به بازتنظیم رابطه عرب با امر نبوت در گذشته‌ی آن‌ها...

Monday, April 10, 2017

وحی در آیین یهود و مسیحیت و مقام قرآن در اسلام

هرچند تشابه میان این دو دیدگاه که [که در این مقاله بررسی می‌شود] برای خواننده روشن خواهد شد، اتهام عالمان اهل سنت علیه نظریه پردازان اندیشه‌ی...

Monday, April 10, 2017

حکمت نزول تدریجی

سوره‌ی فرقان از سخنان مقابله‌جویانه‌ی قریش چنین حکایت می‌کند: «وَ قَالُوا مَا لِهذَا الرَّسُولِ یَأْکُلُ الطَّعَامَ وَ یَمْشِی فِی الْأَسْوَاقِ...

Monday, April 10, 2017

نبوت در نظر اهل سنت: معتزله و اشاعره

مصطلح اهل سنت به دو معنای عام و خاص به کار می‌رود. هرگاه این اصطلاح در برابر مذاهب دیگر نظیر شیعه یا خوارج به کار رود، همه‌ی کسانی را در برمی‌گیرد...

Monday, April 10, 2017

انحراف در فهم واژه‌ی «اُمّی»

کلمه‌ی «أمی» و مشتقات آن (أمیه و أمیون) فاقد اصل و ریشه‌ی عربی هستند، که این کلمه معرب است و اصل آن به لفظ «الأمم» برمی‌گردد که یهود بر غیرخود...

Monday, April 10, 2017

پیامبر امی و امت امی

موضوع امی بودن به حدیث نبوی که کیفیت آغاز وحی را روایت می‌کند منحصر نیست، زیرا آیاتی از قرآن وجود دارند که رسول (صلی الله علیه و آله و سلم)...

Monday, April 10, 2017

آیا پیامبر (ص) پادشاه حبشه را می‌شناخت؟

از رخدادهای تاریخی مهم که با اسلام از آغاز ظهور در مکه همراه شد، تصمیم پیامبر به گشودن باب مهاجرت برای اصحاب تحت آزار و شکنجه‌اش به حبشه بود....

Monday, April 10, 2017

عقیده‌ی حنفاء یا حنیفیه

راویان حنیفیه را دین ابراهیم توصیف می‌کنند. اما نمی‌توانیم یقین داشته باشیم که آیا این عقیده پیش از آن که قرآن روشن سازد و بر آن تأکید کند، به...

Monday, April 10, 2017

ریشه‌های مسیحیت در شبه جزیره‌ی عربستان

آریوسیون و دیگر فرق وابسته به کسانی که خود را نصاری می‌خواندند «الّذِین قالُوا إنَّا نَصاری» تنها فرقه‌هایی نبودند که جزیره‌ی عربی پیش از دعوت...

Monday, April 10, 2017

روش‌شناسی فهم قرآن، در جایگاه متنی عربی

به نظر ما این حقیقت باید مورد توجه ویژه قرار گیرد که پدیده‌ی قرآنی اگرچه در ذات و جوهر خود تجربه‌ای معنوی و نبوت و رسالت است، اما از حیث زبانی...

Monday, April 10, 2017

نصاری و مسئله‌ی تثلیث با تکیه به قرآن

قرآن از پیروان دیانت مسیح با نام «نصاری» یاد می‌کند و در این کتاب لفظ «مسیحیت» یا «مسیحی» نه به صورت مفرد و نه به صورت جمع به کار نرفته است....

Monday, April 10, 2017

سیر پیدایش و تکوین علوم قرآنی

در تاریخ ادب عرب می‌خوانیم که برخی شاعران دوره‌ی قبل از اسلام، به ویژه اصحاب معلقات، پیش از آن‌که قصائد خود را بر مردم آشکار کنند، یک سال تمام...

Monday, April 10, 2017

قرآن چیست؟

آیا قرآن نیازمند تعریف است؟ این سئوال زمانی صحیح خواهد بود که ما از امری شناخته شده در نزد مردم، یعنی امری مشهور و متعارف پرسش می‌کنیم. همان‌طور...

Monday, April 10, 2017

نظریه‌ی جابری درباره‌ی قصه‌های قرآن

جابری در کتاب [رهیافتی به قرآن کریم] کوشیده است نظریه‌ی جدیدی درباره‌ی قصص قرآن ارائه دهد. او نیز همچون عموم مفسران معاصر به رویکرد هدایت محور...

Monday, April 10, 2017

فلسفه و هدف قصه در قرآن

درباره‌ی قصص قرآن علاوه بر آنچه در تفاسیر آمده است، از دیرباز تاکنون شاهد تک‌نگاری‌های فراوانی هستیم. از آثار گذشتگان در زمینه‌ی قصص قرآن که...

Monday, April 10, 2017

دیدگاه جابری درباره‌ی وحی

جابری در عین نوآوری به سنت اندیشه‌ی دینی ملتزم است. به عبارت بهتر، او در نوآوری‌های خود بر میراث و فرهنگ و مصادر دینی اسلامی تکیه دارد. از این‌رو،...

Monday, April 10, 2017

نصاری و مسئله‌ی تثلیث با تکیه به قرآن

قرآن از پیروان دیانت مسیح با نام «نصاری» یاد می‌کند و در این کتاب لفظ «مسیحیت» یا «مسیحی» نه به صورت مفرد و نه به صورت جمع به کار نرفته است....

Monday, April 10, 2017

تحلیل مبانی گفت‌وگوی ادیان در تعاملاتِ میان‌فرهنگی

دنیای جهانی شده‌ی فعلی اقتضائات جدیدی را در تعاملات میان‌فرهنگی پدید آورده است که برداشت‌های سنتی از بسیاری روابط را دگرگون می‌سازد. انواع ارتباطات...

Monday, April 10, 2017

تقابل ارزشها در جهان کنونی و نقش اسلام و مسیحیت

در گذشته نزاع‌ها در قالب جنگ‌هایی ساده برای تسلط بر قوا، امکانات و ثروت‌های کشورهای دیگر بود تا قوی‌تر بتواند قلمرو حکرانی وسیع‌تری بیابد. اما...

Monday, April 10, 2017