اراده: عامل هستیِ مسئولیت‌ها و بایستی‌ها

چنان که سبزواری در این بیت می‌گوید، بعد از داعی، یعنی پس از تمایل و انگیزه نسبت به مطلوب، که شرط اول اراده است، باید درک ملایم نسبت به فعل حاصل...

Sunday, August 7, 2016

حقوق بشر در قاموس اسلام و غرب

حقوق بشر از جمله موضوعاتی است که در دوران مدرن مطرح شد. در واقع دلیل طرح این مطلب، علاوه بر ازدیاد جمعیت، تغییر نوع انسان به انسان در عالم آفرینش...

Saturday, August 6, 2016

چکیده‌ی آرای داوری اردکانی درباره‌ی غرب

رضا داوری اردکانی را می‌توان یکی از مهم‌ترین اندیشمندانی دانست که پیرامون غرب و تمدن جدید آن به ارائه‌ی دیدگاه پرداخته است. او که متأثر از آرای...

Saturday, August 6, 2016

سرآغازی بر غرب زدگی

انتشار کتاب «غرب زدگی» جلال آل احمد (1348-1302)، نویسنده و داستان نویس نیمه‌ی اول سده‌ی 1300، در سال 1341 را می‌توان نقطه‌ی آغاز ظهور جریانی...

Saturday, August 6, 2016

نفی به تمامه‌ی غرب

از ابتدای مواجهه‌ی ما با غرب، سه نگاه در باب نوع برخورد با جهان تجدد وجود داشته است. غربی شدن بی قید و شرط اولین نگاهی است که در مواجهه با غرب...

Saturday, August 6, 2016

احزاب در بوته‌ی سنجش

در جهان معاصر، تحزب به منزله‌ی یکی از ارکان سیاسی نهادهای مدنی و شاخصی برای دموکراسی شناخته می‌شود؛ هر چند جایگاه این مقوله در هر کشور، متناسب...

Saturday, August 6, 2016

حلقه‌ی مفقوده

«احزاب سیاسی» یکی از ارکان مهم «توسعه‌ی سیاسی» در دنیای امروز هستند. اغلب اندیشمندان سیاسی وجود احزاب را مایه‌ی توسعه و ثبات سیاسی، افزایش مشارکت‌های...

Saturday, August 6, 2016

نفس و ادراک نفسانی از نظر کانت

برای بحث، از نظر کانت، درباره ی ارتباط ادراک نفسانی با وجود نفس، باید بین سه جنبه ی مربوط به هم در این مبحث تمایز قائل شد و درباره ی هر یک مطالبی...

Friday, August 5, 2016

هستی‌شناسی جامعه

در سلسله‌ی هستی‌هایی که، که بر طبق نظریه‌ی ما، به بایستی‌های اخلاقی و سیاسی می‌گراید موضوعات و مسائلی هست که حق داریم راجع به آنها سؤال کنیم...

Friday, August 5, 2016

تفاوت ارزش‌ها و هستی‌ها

میانگری‌های هستی و نقش و نگارهای آفرینش با یکدیگر تفاوت دارند. و در این میان، ارزش‌ها نیز گروه خاصی از هستی‌هاست، فلسفه بحث از مطلق وجود است،...

Friday, August 5, 2016

صحت و فساد از منظر فلسفه‌ی اخلاق

فرنگی‌ها مفاهیمی از قبیل صحت و فساد را جزو ارزش‌ها به حساب می‌آورند و معتقدند که اینها دستوری هستند، نه اخباری؛ نمی‌توانید از آنها خبر بدهید،...

Friday, August 5, 2016

تقابل عدل و ظلم

سؤالی که می‌خواهیم مطرح کنیم این است که تقابل عدل و ظلم جزو کدام یک از اقسام تقابل است. چهار قسم تقابل وجود دارد:

Friday, August 5, 2016

مبادله‌ی منطقی هستی و بایستی

علمای شیعی حرارت را، که ذاتاً کیفیت است، به صورت کمیت درمی‌آورند و آن را درجه‌بندی می‌کنند. درجه‌بندی حرارت ثانیاً و بالعرض است، چون کیفیت از...

Friday, August 5, 2016

چگونه ماده‌ی بایستی را از ماده‌ی هستی به دست می‌آوریم؟

حکمت عملی، که اخلاق به معنای اخص جزئی از آن را تشکیل می‌دهد، چیزی جز اختیار در ایجاد و سازندگی خود و جامعه نیست و، «بایستی» ای که عموماً در اخلاقیات...

Friday, August 5, 2016

ریشه‌‌ی لغت‌های اخلاقی در لغت‌های هستی‌شناسانه

لغت‌های اخلاقی از لغت‌های ناظر به هستی سرچشمه می‌گیرد. همان‌گونه که حکمت اسلامی مدعی است، هستی‌ها به دو گونه‌ی متفاوت بخش می‌شود: هستی‌های نامقدور،...

Friday, August 5, 2016

مظاهر عدل الهی- تکالیف

بر اساس این نظریه که عدل الهی از صفات فعل است، نه از صفات ذات، یکی از نمودارهای عدل الهی احکام و تکالیفی است که حق تعالی برای بشر و مخلوقات خود...

Friday, August 5, 2016

نظام فلسفی عدل

ولی نظام فلسفی‌ای که ما ارائه دادیم و تحت عنوان هستی‌شناسی جهان از آن بحث کردیم، می‌تواند بگوید که اصولاً رابطه‌ی حق تعالی با جهان هستی رابطه‌ی...

Friday, August 5, 2016

معنای مستقلات عقلی

مستقلات عقلی یعنی چه و اینها چه فرقی با استلزامات دارند؟ دو قضیه‌ی «عدل نیکوست» و «ظلم قبیح است» از مستقلات عقلی محسوب می‌شود، یعنی عقل در درک...

Friday, August 5, 2016

ریشه‌ی فلسفی و کلامی مسئله‌ی استی‌ها و بایستی‌ها

رابطه‌ی استی و بایستی مسئله‌ی تازه‌ای نیست و این بحث در گذشته از پیامدهای مسئله‌ی جبر و اختیار بوده و از نظر جبر یا اختیارِ احکام و تکالیف اخلاقی...

Friday, August 5, 2016

نقش قضایای مشهوره در نتایج اخلاقی

یک سلسله از قضایای مبادی استنباط جدلی، مشهورات‌اند. در منطق ماده بین مشهورات و اولیات فرق می‌گذارند. مشهورات قضایایی هستند که در پیش گروهی یا...

Friday, August 5, 2016