تألیف و جمع قرآن در زمان رسول اكرم (ص)

رسم است كه به تبعیّت از «حاكم» جمع قرآن را به سه دوره تقسیم كنند: 1) عصر نبوی. 2) زمان ابوبكر. 3) دوران عثمان. اما چنین هم نیست كه این تقسیم...

Saturday, October 1, 2016

قرآن را به روی چه می‌نوشتند؟

نویسندگان وحی، آیات قرآن را بر روی هرچه می‌توانستند می‌نوشتند. اما حال دقیق‌تر ببینیم كه این ابزار نوشتن یا چنانكه مرسوم است این نوشت افزارها...

Saturday, October 1, 2016

نوشتن قرآن در زمان نزول

در بدو امر تمام توجه رسول خدا و یارانش، به گرد آوردن قرآن و حفظ آن در سینه‌ها بود. چه، این سنتی كهن و عادتی رایج در میان عرب بود و كار هم آسانتر....

Saturday, October 1, 2016

بررسی افسانه‌ی غرانیق

این سخنی است كه جملگی برآنند: پیامبر باید كه در تلقی وحی مصون از خطا باشد. همه، حتی آنها كه در اصلِ عصمتِ انبیاء گفتگو دارند، عصمت رسول را در...

Saturday, October 1, 2016

نقد و بررسی اسرائیلیّات در تفاسیر قرآن (1)

یکی از آفاتِ تفاسیر نقلی، وجود روایات اسرائیلی است. از این‌رو، شناسایی این گروه از روایات و نقد و بررسی دقیق آن‌ها و زدودن و پالایش تفاسیر قرآن...

Saturday, October 1, 2016

نقد و بررسی اسرائیلیّات در تفاسیر قرآن (2)

هاروت و ماروت دو کلمه‌ی سُریانی است که در قرآن کریم تنها یک بار برای دو فرشته از فرشتگان الهی به کار رفته است.(136) گفته شده است که آنان، دو...

Saturday, October 1, 2016

نقد و بررسی اسرائیلیّات در تفاسیر قرآن (3)

تنها در دو سوره از قرآن به داستان ادریس پیامبر (علیه‌السلام) اشاره شده است. (245) مفسّران گفته‌اند که نام ادریس پیامبر، اخنوح بوده و آن گونه...

Saturday, October 1, 2016

اسرائیلیّات؛ زمینه‌ها و انگیزه‌ها (1)

واژه‌ اسرائیلیّات، جمع اسرائیلیة است و به داستان یا حادثه‌ای که از منبع اسرائیلی روایت شود اطلاق می‌گردد. اسرائیلی منسوب به اسرائیل است و مراد...

Saturday, October 1, 2016

اسرائیلیّات؛ زمینه‌ها و انگیزه‌ها (2)

منظور از انگیزه‌ها عواملی است که بیش‌ترین تأثیر را در پیدایش و گسترش اسرائیلیّات و ورود آن‌ها به منابع اندیشه‌ی دینی و به ویژه تفسیر قرآن داشته...

Saturday, October 1, 2016

چهره‌های پدید آورنده‌ی اسرائیلیّات (1)

با بررسی تفاسیر روایی به خصوص تفاسیر اهل سنّت، به خوبی می‌توان دریافت که بیش‌ترین روایات اسرائیلی در آن‌ها انباشته شده است. چنان که گذشت، بسیاری...

Saturday, October 1, 2016

چهره‌های پدید آورنده‌ی اسرائیلیّات (2)

چنان که یادآور شدیم، یکی از عوامل مهمّ نشر و گسترش اندیشه‌های اسرائیلی در بین مسلمانان و نفوذ آن‌ها در فرهنگ، آداب و رسوم، ادبیات، تاریخ، حدیث...

Saturday, October 1, 2016

دلایل پذیرش یا عدم پذیرش روایات اهل کتاب (1)

پس از شناسایی اجمالی چهره‌های شاخص راویان اهل کتاب و برخی از کسانی که تحت تأثیر اندیشه‌های دانشمندان یهودی و مسیحی واقع شده‌اند، نوبت به بررسی...

Saturday, October 1, 2016

دلایل پذیرش یا عدم پذیرش روایات اهل کتاب (2)

اسرائیلیّات را به اعتبارهای مختلف دسته‌بندی کرده‌اند. ابن‌تیمیّه روایات اسرائیلی را بر اساسِ صدق و کذب آن‌ها بر سه قسم دانسته است:

Saturday, October 1, 2016

قرآن و دیگر کتاب‌های آسمانی (1)

گرچه آیین‌های آسمانی دارای مشترکات فراوانی به ویژه در جوهره و اصول اعتقادی و معارف الهی هستند، ولی به دلیل خاتمیّت رسالت پیامبر عظیم‌الشأن اسلام...

Thursday, September 29, 2016

قرآن و دیگر کتاب‌های آسمانی (2)

با مطالعه‌ی دقیق قرآن کریم و کتاب‌های آسمانی پیشین، به ویژه تورات کنونی و مقایسه‌ی معارف و داستان‌های موجود در آن‌ها، به این نتیجه می‌رسیم که...

Thursday, September 29, 2016

دانش تفسیر؛ روش‌ها و منابع

قرآن کریم تنها معجزه‌ی جاودان اسلام و یگانه سند دست نخورده‌ی حقانیّت این آیین حنیف ابراهیمی است. قرآن خوان گسترده و بی‌کران نعمت‌های بی‌پایان...

Thursday, September 29, 2016

كوشش صحابه در حفظ و تدوین قرآن

گذشته از حافظه‌ی قوی، دقت و كوشش یاران پیامبر نیز در اعلی درجه قرار گرفته بود و كتاب خدا جایگاه نخستین عنایتشان را داشت. به فراگرفتن و حفظش می‌كوشیدند...

Wednesday, September 28, 2016

حافظان قرآن در زمان رسول خدا (ص)

در این باره كه حافظان قرآن و جمع كنندگان آن، یعنی همه‌ی آنها كه در زمان رسول خدا همه‌ی قرآن را از حفظ داشتند، چه كسانی بوده‌اند، تعدادشان چقدر...

Wednesday, September 28, 2016

حافظه‌ی عرب و حفظ و ترویج قرآن در زمان پیامبر (ص)

یاران وفا كیش پیغمبر همان راه را می‌رفتند كه او (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌خواست. آنها نیز بیشتر امّی بودند و طبیعی است كه مردِ اُمّی ناخواننده...

Wednesday, September 28, 2016

مراقبت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در جمع و تدوین قرآن

نخستین مرحله‌ی جمع قرآن، نگهداری و حفظِ قرآن در سینه‌ها بود و این مرحله از شخص پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آغاز می‌‌گشت. همه‌ی همت رسول...

Wednesday, September 28, 2016