هو شاه محمد بن محمد الاصطهباناتی ، الدارابی ، الشیرازی ، المشتهر فی شعره بعارف .من علماء وعرفاء شیراز فی القرن الثانی عشر الهجری ، وکان أدیباً ، شاعراً ، متصوفاً ، حکیماً ، مؤلفا .ولد بمدینة اصطهبانات ـ من أعمال شیراز ـ وسکن شیراز وعرف بها .
تلمذ علیه جماعة کمحمد بن مؤمن الجزائری ، ومحمد الحسینی الذهبی الشیرازی ، ومحمد علی الحزین .
له رسائل فی الحدیث والتصوف والحکمة ، وله (ریاض العارفین فی شرح صحیفة المتقین) ، و(اثبات عالم المثال) ، وله (دیوان شعر) .
توفی بشیراز حدود سنة نیف وثلاثین ومائة والف هجریة ، ودفن بها .
من شعره :
رقم بر صفحه ایجاد عالم تا مقدر شد***زأول سرنوشت ما بمى چون خط ساغر شد
تو اندر محفل اراى جهان چون شمع گردیدن***گل آتش فشان داغ هر سر راکه أفسر شد
زشوق منصب پر وانگى در بزم او امشب***طپید نهاى دل در سینه من بال دیگر شد
نمیسوزد چراغ هیچکس تا صبح حیرانم***که چون داغ دلم را هر شب این دولت میر شد
نشینم غنچه دل تاکى درین فصل خزان عارف***که بر من عیش أز مهجورى یاران مکدرشد
وله أیضاً :
قانع زد یدنت بشنیدن نمیشوم***هر گز شنیده اى که کند گوش کار چشم
وله أیضاً :
لب تشنه سهیل فروزان لعل یار***سیراب أز عقیق مکیدن نمیشود
بالیدن از ترقى بالقوه بدنما ست***پرو از چشم بال پریدن نمیشود
المراجع :
الذریعة 1/96 وج 9 قسم 2 ص665 و666 و11/330 ، دانشمندان وسخن سرایان فارس (فارسی) 3/544 و545 ، تذکرة نصر آبادى (فارسی) 387 ، ریحانة الأدب (فارسی) 3/174 ، لغت نامه دهخدا (فارسی) 30/178 ، فرهنگ سخنوران (فارسی) ص367 .
