روح زبان فارسی

قطعه ناقص دقیقی از روح فئودالی محض سرچشمه می گیرد. تیول دارها به سروران خود خدمت می کنند، دلاوری شهسواری خود را به منصه ی ظهور می رسانند و تا...

Saturday, May 18, 2013

سپیده دم شعر فارسی

تشکیل و صورت یافتن ادبیات فارسی دری در پرده ای ضخیم از ابهام مستور است که مدت ها نفوذ ناپذیر به نظر می رسید. موفقیت های شایان توجهی که با وجود...

Saturday, May 18, 2013

تاریخ ادبیات فارسی پس از اسلام

یک - استیلای تازیان: مداومت فرهنگ ایرانی 1) دو مسیر مختلف: ادبیات بومی (ادامه ی ادبیات فارسی میانه و عامیانه، نخستین آثار شعر هجایی فارسی دری...

Saturday, May 18, 2013

جهانِ پیش از نیوتون

اگر خواننده تاریخ زایش و مرگ چهره های شاخص در تاریخ علم، از کوپرنیک تا دکارت را، وارسی کند، درخواهد یافت که مهمترین ادوار علم و اوج کامیابی آن...

Saturday, May 18, 2013

وارث ارسطو (2)

کاوش در روش گالیله برای هر تاریخ علم یا فلسفه علمی، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. زیرا که او یکی از دست اندرکاران فعال پیدایش علم نوین...

Saturday, May 18, 2013

بنیان فلسفی برای علم

دکارت(1) فیلسوف و دانشمند نامور فرانسوی در قرن هفدهم بود. از دستاوردهای متعدد او، ابداع هندسه تحلیلی بود. اهمیت او در تاریخ تفکر از این روست...

Saturday, May 18, 2013

جانشینان کوپرنیک

پیامدهای براستی مهم کار کوپرنیک توسط خود او توصیف و به تصویر کشیده نشد. در عوض، توسط سه تن: تیکو براهه(1)، جوردانو برونو(2 )‌و یوهان کپلر(3)...

Saturday, May 18, 2013

وارث ارسطو (1)

گالیلئو گالیلئی (گالیله) (1) در 1546 در پیزا (2) به دنیا آمد. در 1581 برای تحصیل طب به دانشگاه پیزا وارد شد. در ایتالیا همیشه این رسم و عرف وجود...

Saturday, May 18, 2013

انقلاب کوپرنیکی

در سده ی هفدهم، دو واقعیت مهم از چشم اندازهای علمی فرانسیس بیکن نمایان شد. یکم، علم در جست و جوی فهم طبیعت، همه طبیعت است. از این رو، هنگامی...

Saturday, May 18, 2013

علم باستانی (2)

هیچ علمی که خاصه رومی باشد، وجود ندارد. مشهور است که رومی‌ها مهندسان بزرگی بوده‌اند، کما اینکه از آبراهه‌ها و جاده‌هایی که احداث کرده‌اند و امروزه...

Saturday, May 18, 2013

اسطوره یا اسطوره شکن؟

روزگاری بیکن(1) پدر علم نوین انگاشته می‌شد؛ ولی از بخت بد اشتهارش هم چون دانشمند و فیلسوف علم رو به افول گذاشته است. تاریخ نگاران اکنون از اسطوره...

Saturday, May 18, 2013

فلسفه علم چیست؟

نخستین سؤالی که باید از خود بپرسیم این است: فلسفه علم (1) چیست؟ قبل از اینکه بتوانیم بدین پرسش پاسخ گوییم باید دست کم به دو پرسش دیگر پاسخ دهیم....

Saturday, May 18, 2013

علم باستانی (1)

غرض کلی این مقاله به دست دادن تاریخ مختصر اندیشه های علمی از دوران باستان تا رنسانس است، به گونه ای که پیش زمینه ای برای بحث از اندیشمندان علم...

Saturday, May 18, 2013

آثار ابن سینا در ایران

رساله تجلیل از ابن سینا در پنجمین دوره ی اجلاسیه یونسکو در فلورانس»(1) (ایتالیا) شماره ی 9 انتشارات انجمن؛ 2) رساله «جودیه» منسوب به ابن سینا،...

Friday, May 17, 2013

کتاب شناسی یک مغز بزرگ

آثار و مؤلفات شیخ الرئیس ابوعلی سینا به مانند آثار و مؤلفات رازی از دویست متجاوز است. تمام این آثار از بوعلی نیست بلکه تعداد زیادی از آن ها منسوب...

Friday, May 17, 2013

فیلسوفی که شاعر شد!

شیخ به طور قطع یکی از فصحاء و ادباء بزرگ و ستارگان قدر اول آسمان علم و ادب ایران به شمار می رود. در این مختصر مقصود شناسائی شیخ از نظر ادب پارسی...

Friday, May 17, 2013

فلسفه ی رازی

از آثار رازی به مانند کتاب های «آثار الامام الفاضل المعصوم» و «فی الرد فی الامامه علی الکیان» و «کتاب الامام و المأموم المحقین» و این که رازی...

Thursday, May 16, 2013

آثار و نوشته های رازی

مؤلفات و مصنفات رازی در علوم مختلفه (پزشکی و داروشناسی و فلسفه و حکمت و طبیعی و کیمیا و نجوم و هیئت و الهیات و علوم دیگر) قریب دویست و هفتاد...

Thursday, May 16, 2013

ابوریحان بیرونی، دانشمند فرهنگ شناس (2)

استاد دکتر تنهایی در کتاب عالمانه خود «جامعه شناسی نظری اسلام» طرح این بحث جامعه شناسی دینی «دین عالمانه و دین عامیانه» به نوعی روش نسبی گرایی...

Thursday, May 16, 2013

ابوریحان بیرونی، دانشمند فرهنگ شناس (2)

استاد دکتر تنهایی در کتاب عالمانه خود «جامعه شناسی نظری اسلام» طرح این بحث جامعه شناسی دینی «دین عالمانه و دین عامیانه» به نوعی روش نسبی گرایی...

Thursday, May 16, 2013