واژه‌ی غیبت در قرآن

غیبت از امور زشتی است که شایسته‌ی شخصی عاقل و رشید و خردمند نیست که به آن دست یازد و یا سبب آن گردد، و اجازه نمی‌دهد که در حضور او رخ دهد و بر...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی فتنه در قرآن

فتنه همان آزمایش و امتحان است. گفته‌اند: فَتَنَ الذهبَ؛ یعنی طلا را داخل آتش کرد تا خوب بودن آن را دریابد، و یا آن را آتش زد تا ناب بودن آن را...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی غُل (بند) در قرآن

غُل به ضم غین، یعنی بند. اصل آن از غلل است و به آب جاری بین درختان که میان آنها فرو می‌رود، گفته می‌شود. این لفظ در قرآن معانی متعدد دارد که...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی غیب در قرآن

راغب می‌گوید: «غیب مصدر «غابت الشمس» و امثال آن است. هنگامی که از خشم پنهان گردد. گفته می‌شود: «غاب عنی کذا.» در قرآن آمده است: أم کانَ مِن الغائِبینَ...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی غفلت در قرآن

غفلت، تعریفی برتر از آنچه که قرآن در تعدادی از آیات ارائه داده، وجود ندارد. بخشی از آن چنین است: لَهُمْ قُلُوبٌ لَا یفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی غضب (خشم) در قرآن

چیزی مثل غضب، سیاهی و پلیدی در نفس ایجاد نمی‌کند؛ غضب نفس را کاملاً تغییر می‌دهد و آن را از حالت آرامش و صفا به پریشانی و تیرگی، و از حکمت به...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی علم در قرآن

موضوع علم بخش زیادی از قرآن را به خود اختصاص داده است، چون اعتبار و اهمیت زیادی دارد و یکی از صفات ذاتی خداوند است و نوری است در گوش و چشم، فهم؛...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی غرور در قرآن

غرور به فتح غَین، یعنی شیطان، اما به ضم غین همان فریب انسان از متاع دنیاست؛ یعنی از لذات و زیباییهای دنیا فریفته می‌شود. با راسخون همراه باشید...

Monday, April 4, 2016

واژه‌ی عقل در قرآن

واژه‌ی عقل در قرآن کریم با ساختار فعل ماضی، مثل: یسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ یحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ؛ و مضارع: إِنَّ فِی...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی عذاب در قرآن

راغب به بیان اختلاف نظر لغویان در اصل و اشتقاق کلمه‌ی عذاب پرداخته و از برخی نقل کرده است که، از «عَذَبَ الرجل»، یعنی آن گاه که خوردن و خوابیدن...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی عدل در قرآن

شریف جرجانی در تعریف عدل می‌گوید: «عدل عبارت است از: امری بین افراط و تفریط.» همچنین آورده است: «مصدر است و به معنای عدالت، یعنی اعتدال و راست...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی عبث در قرآن

در طبیعتِ هر انسانی میل جستجوی اموری که به حواسش می‌رسد، وجود دارد، و در پی حکمت وجودی آن است و از نفع و ضرر آن می‌پرسد، و به منفعت آن نزدیک...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی طمس (محو) در قرآن

به معنای از میان بردن (محو) است اگر متعدی باشد، و به معنای نابود شدن (انمحاء) اگر لازم باشد؛ یعنی از بین بردن چیزی و یا از بین بردن آثار چیزی،...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی ظلم در قرآن

آیا خواری و پستیِ ظلم را همین بس نباشد که هم ریشه‌ی ظلمت و تاریکی است؟ هر دو در لغت، طبیعت، منشأ و تربیت از یک اصل و ریشه‌اند. ظلمت هنگامی است...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی صبر در قرآن

در حدیثی از پیامبر (علیه السلام)، درباره‌ی مردی که شخصی را زندانی کرد و دیگری وی را کشت، آمده است: «قاتل را بکشید و آن زندانی کننده را زندان...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی شهادت در قرآن

شهادت همان عالم مشهودی است که در برابر عالم غیب قرار دارد؛ و در برابر عقول مجرد محسوس و مشخص است. همچنین «حضور با مشاهده چه با چشم سر و چه چشم...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی شکر در قرآن

گفته می‌شود: «ناقة شکرة»؛ یعنی شتری که پستانی پر از شیر دارد، و یا «دابة شکور»؛ یعنی با ظاهر نمودن روغنش و نیکی صاحبش در حق او، نیکی می‌کند،...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی شمس و قمر در قرآن

قرآن این دو کره‌ی نورانی را دو نشانه از نشانه‌های بی شمار خداوند می‌داند که در فضای لایتناهی و بی پایان شناورند و هر دو تحت فرمان و حکم اویند...

Sunday, April 3, 2016

واژه‌ی شفاعت در قرآن

این موضوع، شاید از سودمندترین، دقیق‌ترین و ژرف‌ترین موضوعها در اندیشه‌ی اسلامی باشد؛ هر چند در بین عامه‌ی مسلمانان معنایی رایج دارد، چون موجب...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی شجره (درخت) در قرآن

درخت در چند جای قرآن ذکر شده و در هر جا که آمده یا مثالی با دلالت قریب، و یا بعید بوده است و یا رمز معنایی که ارزش آن ضعیف و شأن آن اندک است،...

Saturday, April 2, 2016