واژه‌ی اَمَل (آرزو) در قرآن

تعریفی که از آرزو می‌توان ارائه کرد این است: عمل مقرون به انتظار برای رسیدن به چیزی که در آن فایده یا مصلحت آدمی نهفته است. از جهت دیگر امیدی...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی اهل- آل در قرآن

آل و اهل را با هم آورده‌ایم؛ چون در اصل اشتقاق و معنا به هم نزدیکند. راغب در مفردات درباره‌ی آل چنین می‌گوید: «آل مقلوب أهل است و در تصغیر آن...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی امام در قرآن

شریف جرجانی در تعریف امام می‌گوید: «کسی است که ریاست عامّه در دین و دنیا از آن است، توضیح این مطلب آن است که امام بر امور مسلمانان نظارت دارد،...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی امانت در قرآن

در معانی الاخبار شیخ صدوق سخنی از امام سجاد (علیه السلام) آمده است که بر حفظ امانات تأکید دارد؛ امانت چیزی است که رعایت یا همراه داشتن آن برعهده‌ی...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی اعتزال در قرآن

منظور از اعتزال، آن مکتب فکری معروف که در اسلام به وجود آمد و طرفداران آن را معتزله می‌گفتند و در برابر اشاعره بوده‌اند. نیست؛ بلکه مراد از اعتزال،...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی إسراء در قرآن

سری و اسراء، حرکت در شب را گویند، سری و أسری به حرکت در شب اختصاص دارد و با الف به لهجه‌ی حجاز است. در قرآن کریم سوره‌ای است به نام «الإسراء»...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی اسم در قرآن

سیبویه حد فعل و حرف را مشخص نمود، ولی حد اسم را نامشخص رها کرد. گو این که ویژگیهای فعل و حرف را حد آن قرار داده است و یا آن که به شکلی از اشکال...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی ابتلاء در قرآن

ابتلاء یعنی «تجربه‌ی حق». باباطاهر عریان با این عبارت جامع و زیبا به تعریف ابتلاء یا بلا پرداخته است. زندگی بشری، گذرگاهی است انباشته از تجربه‌‌های...

Saturday, March 26, 2016

واژه‌ی اخلاص در قرآن

«حقیقت اخلاص، بیزاری جستن از هرچه غیر خداوند است». این عبارت جامع و شامل را راغب اصفهانی در سخن کوتاهش در باب اخلاص در المفردات آورده است. این...

Saturday, March 26, 2016

درآمدی بر واژگان قرآنی

اگر کسی بپرسد بُرد سخن از واژگان قرآنی تا کجاست، خود را در برابر پاسخی می‌یابد که در آسمان سخن پردازی، طولانی خواهد شد و آن چنان بزرگ جلوه خواهد...

Saturday, March 26, 2016

برخی ویژگی‌های داستان‌های سوره‌ی کهف

برخی ویژگیهای داستان‌های قرآنی را - به طور کلی - و داستانهای سوره‌ی کهف را - به طور ویژه - یادآوریم:

Thursday, February 25, 2016

اصحاب کهف، جوانان ایمان پیشه در قرآن

این داستان، جنبه‌ای از زندگی بشری را تجسم بخشیده و قطعه‌ای را به نمایش گذارده است که به هنگام وجود عقیده و باوری درست در جامعه‌ای، تکرار می‌گردد؛...

Thursday, February 25, 2016

تناسبهای معنایی در سوره‌ی کهف

شناخت تناسبهای معنایی میان نام سوره و موضوعات آن، و میان آغاز و پایان سوره، و میان بخشهای سوره و هدف آن، دارای فایده‌های ارزشمندی در شناخت حکمتها...

Thursday, February 25, 2016

بر آستان سوره‌ی کهف

این سوره به «سوره‌ی کهف» و «سوره‌ی اصحاب کهف» نامیده شده است و در این باره روایاتی می‌آید. شمار آیات سوره، 110 آیه در نزد قاریان کوفه است،

Thursday, February 25, 2016

دلایل فطرت بر توحید خداوند در قرآن

مقصود از دلایل فطرت، غرایز و احساساتی است بنیادین و ریشه دار در جان و فطرت آدمی که وی را سخت به سوی کرنش آفریدگار پاک و والا و گرایش به او، درمی‌کشند.

Wednesday, February 24, 2016

آفرینش و خلقت، دلیل توحید خداوند در قرآن

دلایل آفرینش و خلقت، از خلال آیات قرآن کریم، به منظور دلالت بر یکتایی خداوند سبحان و بی همتایی او در آفرینش، به شکلها و وجوه مختلفی بیان شده...

Wednesday, February 24, 2016

دلایل عنایت الهی بر توحید خداوند در قرآن

از دلایلی که قرآن کریم بر یکتایی خداوند سبحان پیش داشته، دلایلی است که دانشمندان بر آن، دلایل «عنایت الهی»، اطلاق کرده‌اند و منظور اینان از عنایت...

Wednesday, February 24, 2016

موضوعات استدلال بر مسأله‌ی خداگرایی در قرآن

پس از آن که تصور مسأله خداگرایی در قرآن، مفهومی مشخص را در آفرینش، تدبیر، مسخّر ساختن جهان و دقت صنع خدای دانا، مهربان و آگاه، به دست می‌دهد،...

Wednesday, February 24, 2016

توجه به توحید و اثبات توحید در قرآن

از این مهم، مسأله‌ای است بسیار برجسته که پژوهشگر و متتبع در رهنمودهای قرآن کریم به هنگام بررسی مسایل مربوط به خداگرایی، آن را در می‌یابد. این...

Wednesday, February 24, 2016

شیوه‌ی قرآن در اثبات یکتاپرستی شیوه‌ای است فطری

قرآن کریم مسأله توحید و یکتاپرستی را بیان می‌دارد و مردمان را به توحید خداوند و طرد شریکان و همتایان برای وی فرا می‌خواند و بر یکتایی پروردگار...

Wednesday, February 24, 2016