واژه‌ی شاکله در قرآن

در اصل از «شکل» است که بند کردن چهارپایان است و از «شِکال» که همان بند می‌باشد. در حدیث آمده است که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از بند...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی سکینه (آرامش) در قرآن

صدوق در معانی الاخبار از امام باقر (علیه السلام) روایت می‌کند که فرمود: «آرامش همان ایمان است.» و از امام رضا (علیه السلام) درباره‌ی سکینه‌ای...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی سیما در قرآن

علامه طباطبایی در باب سحر می‌گوید: «حکیمان گذشته به اسرار بعیدی در حکمت و فلسفه دست یافتند و توانایی زیادی در کشف کنه امور پیچیده داشتند، ولی...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی سر (راز) در قرآن

از معانی مشهور و روشن «سِر» پنهان بودن است که در برابر جهر (آشکار شدن ) قرار دارد؛ چنان که در قرآن آمده است: وَهُوَ اللَّهُ فِی السَّمَاوَاتِ...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی سِحر در قرآن

سحر در لغت عبارت است از: هر آنچه که منشأ آن لطیف و ظریف و علت آن پنهان باشد و از آن جمله ساحر است برای دانشمند (پنهان است)، و «سَحَرهُ» یعنی...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی روح در قرآن

صدوق در معانی الأخبار روایت می‌کند که محمد بن مسلم از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی آیه‌ی: وَنَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی پرسید و فرمودند: «روح...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی رؤیا در قرآن

رؤیا، رؤیة و رویة الفاظی‌اند که ‌اشتقاق آنها دلالت بر معنای تقریباً یکسان دارد؛ هر چند که در حرکتها متفاوتند و در حروف هماهنگ؛ همچنین رأی، ارتأی...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی رضا در قرآن

قشیری به نقل از محمد بن یزید مبرد می‌گوید: به حسین بن علی (علیه السلام) گفته شد: ابوذر می‌گوید: «فقر برایم از ثروت بهتر است و بیماری از سلامتی.»...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی رقیب در قرآن

رقیب همان حافظ است، کسی که مراقب چیزی است و با مراقبت و رعایت همیشگی به محافظت آن می‌پردازد. بعید نیست که در اصلش بین آن و رقبه (گردن) رابطه‌ای...

Saturday, April 2, 2016

واژه‌ی رحمت در قرآن

شریف جرجانی رحمت را چنین تعریف می‌کند: «اراده‌ی رساندن خیر.» علامه طباطبایی در تفسیر کَتَبَ عَلی نَفسِهِ الرَّحمَةَ، می‌گوید: «افاضه‌ی نعمت بر...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی رَحِم در قرآن

دستگاه خاص زنان است که انسان مراحل اولیه زندگی‌اش را از نطفه تا علقه و سپس مضغه و بعد به صورت انسان کامل در آن طی می‌کند و بعد از کامل شدن نه...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی رئاء (ریا) در قرآن

رئاء همان ریاست، ولی بهتر آن دیدیم عین واژه را که در قرآن آمده است، بیاوریم: لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى كَالَّذِی ینْفِقُ...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی ذکر در قرآن

راغب می‌گوید: گاهی ذکر گفته می‌شود و مراد از آن، حالتی برای نفس است که به واسطه‌ی آن برای آدمی ممکن می‌گردد تا آنچه از معرفت به دست آورده حفظ...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی دعا در قرآن

در عدة الداعی از قول پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آمده است: «در نیازهایتان به سوی خداوند زاری کنید و در حوادث به او پناه برید و نزد او...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی خلیفه در قرآن

خلیفه بر وزن فعیل و تاء برای مبالغه است؛ و نامی است که برای مفرد، جمع، مذکر و مؤنث به کار می‌رود و جمع آن- آن گونه که در قرآن آمده است- خلاف...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی خلود در قرآن

مسأله خلوه امری است مسلم که شک بردار نیست. چیزهایی هستند که زمان اندکی ماندگارند؛ مثل: گرسنگی، سیری، خواب، بیداری، آسایش و رنج و یا متاع دنیا...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی خوف در قرآن

راغب می‌گوید: «خوف انتظار امر ناپسندی از نشانه‌ای مشکوک یا معلوم است؛ چنان که امید و طمع انتظار امری پسندیده از نشانه‌ای مشکوک یا معلوم است....

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی حیات در قرآن

ابوحیان توحیدی در رساله‌ای به نام رساله‌ی الحیاة به سبکی زیبا و روان، مفصل در باب حیات سخن گفته است. به بیان اقسام آن پرداخته و به شرح و تعریف...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی حیا در قرآن

تقریباً در این مورد میان راغب و شریف جرجانی در تعریف حیا اختلافی وجود ندارد. راغب در مفردات می‌گوید: «حیا گرفتگی نفس از زشتیها و ترک آن به این...

Tuesday, March 29, 2016

واژه‌ی حکمت در قرآن

حکمت در لغت؛ یعنی منصرف شدن و منع کردن به قصد اصلاح و افسار را «حکمة الدابه» (حکمت چهارپا) نامیده‌اند؛ چون مانع سرکشی وی می‌شود و حیوان را رام...

Tuesday, March 29, 2016